Naar het overzicht
van stukken over de CRISIS in 1829





September 1829: er wordt gewerkt aan betere verwarming van de kinderzalen

Het meest opvallende in onderstaande brief van adjunct-directeur De Geus is dat na langdurig ontkennen dat er iets schortte, nu ineens erkend wordt dat een betere verwarming van de zalen heel erg hard nodig is. Blijkbaar hebben de kinderen meerdere winters kou geleden.


3e Etablissement den 28 September 1829
N. 295

Ik heb de eer UWEd te herinneren, aan mijne bij monde aan UWEd: a Costij gedane voordragt betrekkelijk de verwarming van de kinderzalen in het 3e Gesticht en wel in het bijzonder in die zalen, waarin kleine kinderen logeeren, zijnde bij iedere zaalopziener, eene zaal, waar de kleinste kinderen geplaatst zijn en dus 6 in getal.

Aangezien nu onder het aantal voorhanden zijnde kagchels, onderscheidene zeer defekt zijnde, zoodat in derzelver plaats andere zoude moeten worden aangekocht, hetgeen zich tot een twaalftal zoude bepalen; en uit hoofde dat ten aanzien van de verwarming voor kleine kinderen vooral in den voorigen winter, de ondervinding geleerd heeft, dat daaromtrent wel eenige verbeteringen te wenschen hebben overgelaten, en tot welk einde ik in de Ziekenzaal eene proef heb genomen, welke aan de verwachting volkomen heeft voldaan, zoo als de kagchels aldaar nog aanwezig op ijzeren platen staan, en door UWEd onlang gezien zijn;

de wijze volgens welke ieder der zes kleine kinderzalen doelmatig zoude kunnen verwarmd worden, zoude bestaan in het plaatsen van eene kagchel, die aanmerkelijk grooter is, als die men tegenwoordig heeft, met vier ijzeren platen onder dezelve; volgens hierbij gevoegde schetstekening, welke platen onder voorzien zijn van rioolsgewijze ondermetzelingen, waardoor de warmte zich grootendeels onder dezelve verspreidende en alzoo de gelegenheid aanbiedende, om bestendig veertig kinderen van warme voeten te voorzien, zoo dat de 80 kinderen bij afwisseling om het andere uur of half uur, daarvan kunnen gebruik maken, en daar de warme voeten voor kinderen in het algemeen als zeer noodzakelijk moetende aangemerkt worden, vertrouwende alzoo dat deze wijze van verwarming ten sterkste is aan te bevelen,

bovendien heeft ook de ondervinding geleerd dat de platen zeer veel warmte aan de zalen mededeelen, terwijl de grotere kagchel daartoe zeer veel zal bijbrengen, en de warmte op die wijze door het turfvuur op de rooster, dadelijk op de platen gestookt wordende, zich meest onder dezelve verspreidende en door de aschgaten in de platte grond gemerkt E aan de zalen zeer veel warmte mede deelt.-

De zes bedoelde kagchels, welke binnenwerks een circel formeeren van 45 Ned duimen en hoog zijn 1 El 32 duimen kosten in de fabriek te Deventer ieder 33 Gl: min of meer dus voor 6 stuks
de som van f 198,-
24 platen kosten 11 gl: is zamen f 264.-

f 462.-

Bij de vernieuwing van de ordinaire tegenwoordige kagchels, zullen kosten met toebehoren 20 gl: is dus voor 12 stuks zamen f 240,00 en wanneer men nu onder deze kagchels nu ieder van dezelve twee platen leggende als boven 24 stuks a f 11,- --264,00 = f 504,00

Zoo dat door het plaatsen van eene grootere doelmatige kagchel in de eerste plaats minder onkosten zoude worden veroorzaakt terwijl ook stellig verwacht kan worden, dat op de eerste wijze de zalen beter verwarmd zullen worden en minder turf zal worden gebezigd.-

Vertrouwende een en ander genoegzaam zal zijn, zoo dat UWEd  daaruit mijne voordragt zult kunnen beoordeelen en dienovereenkomstig eene voordragt gelieve te doen, aangezien de verbeterende verwarming van de zalen zoo zeer behoevende is-

Ik heb de eer met de meeste Hoogachting te zijn
De Adjunkt Direkteur
was getd. Ads de GeusW

De tekening waar hij naar verwijst is vermoedelijk invnr 100 scan 422.