Naar het overzicht
van stukken over de CRISIS in 1829





3 mei 1829: Dokter Sasse over schurft en heimwee, 'gegen das Heimweh helfen keine Tropfen.'


Op 3 mei 1829 schrijft dokter Sasse aan de directeur over heimwee die tot de dood lijdt en een door hem afgebroken discussie over schurft. Invnr 97 de scans 69-70:


WelEdel Gestrenge Heer.

De uitdrukking welke UwelEd in mijnen brief ongerust maakte was slechts eene ingeving van het oogenblik, daar ik even van te voren in een der zalen eenige kinderen had nagezien welke naar de schurftzaal moesten verzonden worden en bij die gelegenheid van den zaalopziener als den nagalm van eene hoogere ingeving hoorde dat men zich niet behoefde te verwonderen dat er aan het derde gesticht zoo veel kinderen stierven nademaal er uit onzindelijkheid zoo veel uitslag ontstond.

Dit gesprek wierd na mijne replique “daar hebt gij geen verstand van” niet verder voorgezet.

Reeds meermalen is de aandacht gevallen op groote hoeveelheid schurft welke daar heerscht, de verklaring daar van vind zich als vanzelfs, wanneer men de scherpe vochten nagaat waarmede die kinderen beladen zijn als zij hier aankomen die niet weinig vermeerderd worden door de uitwaasemingen die hen omringen.

Daarom verheug ik mij steeds als de kinderen die aan diarhé laboreren op eens bont en vurig worden over hun geheele lijf daar mij dit het zekerste teken is van het herstel, zijnde een gevolg van de verplaatsing dier scherpte en dus van den aandrang des vochten van de ingewanden naar de huid.

Eene droevige ondervinding heeft  mij geleerd dat het gevaarlijk is dit uitslag twelk aan schurft volmaakt gelijk is te verdrijven, het ligste ongemak is aamborstigheid of eene schijnbare toestand van gezondheid en plotseling zonder blijkbare oorzaak gevaarlijke en zoms dodelijke koortsen.

De geheele maand is bijzonder ongunstig geweest voor de zieken en diegenen welke van de in het verleden jaar herfst aangekomenen nog gezond gebleven waren, zuide en zuidweste winden met des menigvuldige regens brengen in zulke gestellen welke buitendien zeer tot ontbinding der vochten hellen eene zoodanige verslapping te weeg dat een diarrhe welke twee dagen geduurd heeft en volledig verlies van levenskrachten ten gevolge en onophoudelijk is dan de stroom welke het laatste levensvonkje met zich sleept.

Eene droevige praktijk voor waar wanneer men bij het begin eener ziekte reeds verzekerd is dat alle pogingen niet zullen baten, of waar een geacht Duitsch Geneeskundige zegt; gegen das Heimweh helfen keine Tropfen.

Tis waar niet alle zieken van dien aard sterven maar toch genoeg om mij ten diepste te grieven slechts het vertrouwen dat door de gemaakte en nog aanstaande verbeteringen ook de ziekte toestand verbeterd zal worden bemoedigt mij in mijne werkzaamheden.

Ten aanzien van de ontbrekende mand zal ik verder laten vernemen en twijffel niet of dezelve zal kunnen gevonden worden als zij verzonden is.

Met de meeste hoogachting heb ik de Eer mij te noemen
WelEd Gestr Heer
UwelEd Dr D. H. F. A. Sasse
Veenh den 3 Meij 1829