Petrus Zurings, ingedeelde wees uit Rotterdam in Willemsoord-Steggerda: weglopen en bedelen en dus strafkolonie.


Petrus Zurings is volgens de kolonistendatabase geboren op 17 december 1813 te Grimberg bij Dendermonde. Zijn ouders zijn vermoedelijk Jan Pieter Zurings, overleden 1815 in het hospitaal te Antwerpen, en Elizabeth Veronika Klos, overleden 2 september 1823.

Hij wordt genoemd in het designatieregister dat loopt van 1 april 1823 tot 31 maart 1824, zie op deze pagina bij nummer 125. Hij komt op 5 februari 1824, dus negen jaar oud, aan in de dan tamelijk recent gereedgekomen uitbreiding van Willemsoord, die bekend staat als Willemsoord-Steggerda en die op dat moment nog kolonie 6 heet.

Hij is naar de koloniŽn gezonden op basis van het contract A32 tussen de Regenten van het algemeen Armbestuur in Rotterdam en de Maatschappij (zie voor een uitleg over A-contracten deze pagina). Volgens de al genoemde kolonistendatabase komt hij op hoeve 5 van Willemsoord-Steggerda, maar dat kan ik niet controleren want het stamboek waarop dit waarschijnlijk gebaseerd is, is in een te slechte staat om in het archief geraadpleegd te worden.

Wat ik wel weet is dat hij op 14 november 1824 voorkomt in een brief van de directeur der koloniŽn, inventarisnummer 71, zie hier voor de scan van de brief:

Nog vind ik mij verpligt ter kennis van de Permanente Kommissie te brengen dat de twaalf kinderen van Rotterdam, overeenkomstig kontrakt als eigen kinderen ingedeelt bij zes huisgezinnen uit die stad in kolonie N6 gevestigd, over het algemeen genomen worden mishandelt, zonder dat wij in staat zijn dit altijd voortekoomen, uithoofde die menschen zich steeds beroepen op de groter last welke hun met die kinderen is opgelegt zonder daar voor iets te genieten, niet tegenstaande hun, volgens hun zeggen 15ct per week per kind beloofd was;
intusschen heeft dit een en ander ten gevolgen dat sommige dier kinderen dikwijls weglopen en te Blesse, Steggerden enz. beedelen, zoo dat wij reeds genoodzaakt geweest zijn P. Zurings / Anna van der Berg naar de Ommerschans te doen overbrengen, en nu weder A. Treemeyer gevon≠den hebben, welke sedert eenige weken gedeserteerd was, die wij egter na eenige dagen arrest bij Kok tot wiens huisgezin hij behoorde, zullen terug brengen;
gaarne wenschte ik, indien zulks mogelijk was, dat voor deze kinderen op eene of andere wijze met besteeders kon worden gecontrac≠teerdt.

Beetje vreemde brief. Enerzijds zegt hij dat kinderen als Petrus erg slecht behandeld worden, anderzijds straft hij hem door hem naar de strafkolonie op de Ommerschans te sturen. Ik kan Petrus Zurings nu vinden in het register van strafkolonisten met invnr 1442 op folio 17. Zie ook dit overzicht. Volgens die inschrijving is hij al sinds 14 augustus 1824 in de strafkolonie. Met de aantekening: 'van Kolonie N. 6 Hoeve N. 5 in deze Kolonie overgeplaatst'. NB: nog steeds negen jaar oud.

Vier dagen na zijn aankomst hier loopt hij weg. '18 Aug 1824 gedeserteerd' meldt het register. Hij zwerft tweeŽnhalve maand rond  en wordt nog op tijd voor zijn tiende verjaardag teruggebracht: 'den 3 Novb 1824 terug'.

Terug naar de vrije kolonie

In het volgende register van strafkolonisten, invnr 1580, staat hij op folio 8. Daar staat zijn vrijlating uit de strafkolonie, na vijf jaar detentie, genoteerd, hij mag terug naar Wilemsoord: '1 oct 1829 overgepl naar kol 3 hoeve 103'.

Petrus Zurings is nu te vinden in het register van Willemsoord 1828-1830 met invnr 1359, klik hier en vul rechtsonder het paginanummer 41 in. Hij woont op hoeve 103 bij het gezin van de kolonist Albertus Jacobus Hoomoedt uit Den Haag. Sommige van diens kinderen zijn leeftijdgenoten. Petrus staat hier doorgestreept, maar men heeft vergeten te noteren waar hij naar toe gaat.

Dat wordt duidelijk in het volgende register van Willemsoord met invnr 1360, klik hier en vul rechtsonder het paginanummer 108 in. Hij woont nu bij de huisverzorgster Geertje Starrenburg. Achter zijn naam staat 133, want men is er inmiddels toe overgegaan om de op contract geplaatste koloniebewoners een B-nummer te geven.

In het stamboek van alle op contract geplaatsten, invnr 1389, klik hier en vul rechtsonder het paginanummer 54 in, vinden we hem als nummer 133B. Uit de laatste kolom wordt duidelijk dat hij op 12 december 1829 is overgegaan van Hoomoedt naar Starrenburg. Maar Petrus Zurings is gewoon niet te houden. Op 26 april 1830 deserteert hij en verlaat hij na een verblijf van een dikke zes jaar voorgoed de kolonie. Nu zestien jaar oud.