Nicolaas Wiederholt en Johanna Geertruida van Neck zijn na enige moeite ook gevonden

Als mij naar een bepaalde kolonist gevraagd wordt, kan ik normaliter meteen wel een antwoord in mijn aantekeningen vinden. Maar toen er een vraag kwam over Nicolaas Wiederhold/t en Johanna Geertruida van Neck, die in de jaren twintig zouden zijn aangekomen, stond ik even met de mond vol tanden. Waar vind ik die???

De kolonistendatabase, zie hier, levert geen uitsluitsel. Er staan wel wat mensen met die achternaam in, maar daarbij wordt alleen verwezen naar de stamboeken van na 1859. Maar ze zouden al veel eerder in de kolonie zijn...


Designatieregister
De eerste aanwijzing komt uit het designatieregister van 1 april 1824 tot 31 maart 1825, zie hier. Bij designatie nummer 10 staat dat Amsterdam eind mei 1824 vijf gezinnen in de kolonie mag plaatsen uit de contributie. Zie voor een uitleg wat 'uit de contributie' inhoudt op deze pagina.

Een van die vijf gezinnen is ons aller Willempje van der Doozen, bekend van De strafkolonie en verder uitvoerig behandeld op deze pagina's. Een ander gezin, dat van Dirk Wendt, bedankt bij nader inzien voor de eer en dan meldt de subcommissie van weldadigheid Amsterdam dat ze in diens plaats voordragen Nicolaas Wiederholt en echtgenote, zie de brief van 16 juni 1824, invnr 69 scan 801 (zie helemaal bovenaan de pagina hoe de scans te bereiken zijn)

De locatie
De vijf gezinnen komen in de kolonie aan op 8 juli 1824. Er staat bij in welke hoeves ze gevestigd zijn, maar daar heb ik niks aan, want uit die periode zijn geen stamboeken bewaard gebleven. Die zijn er pas vanaf 1 juni 1825 en dan zijn alle hoevenummers al veranderd. De grootste kans hebben we dan in invnr 1352, het stamboek van Wilhelminaoord, sinds 1 juni 1825 kolonie 2 en daarvoor kolonie 4.

Inderdaad, de familie Wiederholt staat op folio 24, dat is scan 26. Ze bewonen hoeve 70 van Wilhelminaoord. Dat is tegenwoordig Oostvierdeparten 38 in Noordwolde (Boyl), kadastraal Noordwolde C816. De co÷rdinaten, ook te gebruiken op google, zijn 52.887100 en 6.191800. De kolonistenwoning staat er niet meer, er is nu nieuwbouw op het perceel en daar schijnt een mini-camping bij te horen..


Gezinsgegevens
Ik neem de gezinsgegevens over uit het stamboek, met de kanttekening dat dit NIET de gegevens zijn van een overheidsinstantie maar van een particuliere organisatie (zodat geboortedata vaak onjuist zijn).

● Nicolaas Wiederhold, geboren 9 juli 1785. Hij is getrouwd met
Johanna Geertruid van Neck, geboren 14 maart 1787. Ze zijn aangekomen met de volgende kinderen:

● Anna Marta Wiederhold, geboren 4 september 1815,
● Hendrika Maria Wiederhold, geboren 20 februari 1817,
● Anna Maria Wiederhold, geboren 30 december 1819, en
● David Hendrik Wiederhold, geboren 7 oktober 1822.

Op de kolonie komen daar bij:
● Jan Wiederhold, geboren 3 maart 1825 en
● Hermanus Gradus Wiederhold, geboren 26 oktober 1827.

De inschrijving loopt door op scan 17 van invnr 1353 en daar zien we dat David Hendrik Wiederhold op 13 december 1829 overlijdt. In het volgende stamboek, scan 69 van invnr 1354, zien we dat er bij komt:

● David Hendrik Wiederhold, geboren 18 februari 1831.


Diversen in de post 1828-1833
Eerder al, in 1828, invnr 95 scan 348, staat genoteerd dat Hendrika Maria Wiederholt wordt beschouwd als 'slechts gedeeltelijk tot den kolonialen arbeid geschikt', maar er wordt niet vermeld wat haar precies mankeert.
Het gezin is hervormd, en ze staan op een door de predikant van Vledder, dominee Clinge, gemaakte lijst, invnr 94 de scans 257-260, van tot zijn gemeente behorende kolonisten.

Invnr 121 scan 229 geeft aan hoeveel kleding, huisraad en gereedschappen het gezin in 1831 op schuld gehad heeft (de enige manier om daar wat uit af te lezen is door de getallen te vergelijken met die van andere kolonisten).
invnr 141 scan 168 vertelt hoe ze er van af komen als er per 1 oktober 1833 een nieuwe regeling voor de verstrekking van brood wordt ingevoerd.
En invnr 141 scan 25 is de 'Nominative Staat der Kolonisten met vermelding van het getal Zielen in ieder huisgezin aanweezig op den.2e October 1833', waar ze op voor komen.,
 
De verdere post doe ik niet, dat laat ik over aan familie-onderzoekers. Ga naar het genealogiedeel van de site van het Drents Archief, kies uitgebreid zoeken, kruis aan 'Correspondentie MvW' en probeer dan alle spellingsvariaties uit. Hier doe ik verder alleen wat er toevallig in mijn bestanden voorkomt.


Diversen 1830-1839
Op de zitting van de kleine raad van 12 juni 1830 staat genoteerd: 'Vrouw Wiederholt van kol 2, verzocht met hare dochter voor 8 dagen verlof naar Doesburg om familiezaken te verrigten'. Het wordt toegestaan.

Op de zitting van de kleine raad van 21 augustus 1830 komt Nicolaas Wiederholt vragen om 14 dagen met verlof naar Amsterdam te mogen gaan en dat wordt ook toegestaan.

Op de zitting van de kleine raad van 8 oktober 1831 blijkt dat het gezin de afgelopen week niet de vereiste hoeveelheid mest gemaakt heeft, maar de week erop is dat opgelost.

In het al even genoemde stamboek met invnr 1354 zien we op scan 69 dat vader Nicolaas Wiederholt op 3 juni 1834 overlijdt.

Blijkbaar moeten er daarna dingen geregeld worden, want op de zitting van de kleine raad van 21 juni 1834 vraagt zijn weduwe 'om met verlof te gaan naar Doesburg voor den tijd van 14 dagen'. Het mag.

In het volgende stamboek, invnr 1355 scan 68, zien we dat Anna Marta op 7 januari 1837 de grote maatschappij intrekt om te gaan dienen. Vervolgens begint de directie steeds meer ingedeelden bij het gezin in huis te stoppen.

Op de zitting van de Raad van Policie en Tucht van 7 oktober 1837 staat Jan Wiederholt samen met een groepje kornuiten terecht omdat ze de veenbaas en assessor Bovenkamp hebben gepest, door de paarden voor zijn wagen aan het schrikken te maken. Zie ook bijlage 5 bij dat verslag en het incident staat ook beschreven in De strafkolonie.

In zijn verslag van 14 september 1839 meldt de adjunct-directeur voor het onderwijs dat 'Herman Wiederholt' genoeg geleerd heeft om niet meer naar de dagschool te hoeven (dus voortaan gaat hij overdag werken en drie avonden per week naar de avondschool).

En dat waren mijn aantekeningen...

Verder onderzoek
Naast de hiervoor al genoemde post kan verder worden gekeken in de stamboeken. Achtereenvolgens:
- invnr 1356 scan 70
- invnr 1357 scan 71.
Daarna wordt de hoeve hernummerd tot 67 en op dat hoevenummer kan gekeken worden in de invnrs 3006 en 3007.
In 1866 wordt de hoeve hernummerd tot nr 223 en op dat hoevenummer kan gekeken worden in de stamboeken met de invnrs 3008, 3009, 3010, 3011 en 3012.
Ze zijn dus vanaf hun aankomst nooit verhuisd, en dat is best zeldzaam.