Naar het
  overzicht

    van alle
munt-pagina's





Augustus en september 1821: de eerste vermeldingen van winkelkaartjes

In het nummer van augustus 1821 van het maandblad de Star maakt de Maatschappij voor het eerst melding van kaartjes voor in de koloniale winkels. De koloniŽn bestaan op dat moment uit Frederiksoord I en II (kolonie 1 en 2), Willemsoord (kolonie 3) en het dit jaar opgerichte Wilhelminaoord (op dit moment kolonie 4, later zal het kolonie 2 worden).
Onderstaande tekst is onderdeel van een beschrijving van de 'Huishoudelijke inrigtingen der koloniŽn, volgens de jongste bepalingen der Permanente Kommissie' op pagina 569 en verder van de Star.

xxx nog opnemen xxx

In het volgende nummer, september 1821, komt het onderwerp terug in het door Johannes van den Bosch geschreven 'Algemeen Verslag der Permanente Kommissie, uitgebragt ter vierde Algemeene Vergadering der Kommissie van Weldadigheid, in 's Gravenhage, den 16den augustus 1821'. Zie voor de context deze pagina. Op pagina 650-651 schrijft hij:

"Het zedelijk gedrag der kolonisten, hoewel van velen zeer prijzenswaardig, is echter bij allen niet geweest, wat het had behooren te zijn; eenige hebben zich, lijnregt strijdig met de Reglementen, schuldig gemaakt aan het gebruik van sterken drank, dat reeds eenigermate tot misbruik had aanleiding gegeven.
Hieromtrent, echter, zijn voldoende maatregelen genomen; ieder, die zich verders hieraan schuldig maakt, wordt in het vervolg slechts met eene papieren munt betaald, die alleen gangbaar is bij den winkelier in de kolonie;
ťťn dag in de week kan hij, vergezeld van een' Onder-officier, elders gaan koopen, wat met het overschot van zijn papieren geld, tegen zilver bij den boekhouder verwisseld, betaald kan worden.
Over alle produkten van veld-arbeid is tevens den schuldigen de administratie ontnomen, zoodat hij, door gebrek aan specie, eene neiging opgeven moet, in het algemeen even verderfelijk voor de gezondheid dezer klasse van menschen, als voor de welvaart hunner huisgezinnen."

Het komt vaker voor dat Johannes van den Bosch een beschrijving van de regels in de kolonie geeft die in werkelijkheid beschrijft HOE HIJ VAN PLAN is dingen te gaan regelen. Dus het zou best kunnen dat er op dit moment nog geen besluit genomen is over de invoering van winkelkaartjes.
We hebben een dergelijk besluit (nog) niet kunnen vinden, maar het is wel duidelijk dat voortaan in ieder geval een deel van de kolonisten in plaats van contant geld met winkelkaartjes wordt betaald en moet betalen.