Naar het overzicht
van de maandbladen



Aantekeningen bij het maandblad de Vriend des Vaderlands in 1831

De hele jaargang veel gekanker op de Belgen die zich het vorige jaar hebben losgemaakt van het koninkrijk der Verenigde Nederlanden.

De Vriend des Vaderlands, het nummer van JANUARI 1831

pagina 1 Openingsartikel over de ondankbare Belgen!
Er waren er in 1814 al velen geweest, aldus de Vriend des Vaderlands, die het helemaaal niet leuk vonden dat we ťťn koninkrijk vormden met een volk dat 'nog niet rijp voor de vrijheid was'. Een volk dat grotendeels geen godsdienst kende, of anders de bijbel alleen bij naam kende en zich liet leiden door een 'diep onkundige, dweepzieke en onverdraagzame geestelijkheid'.

Bij de boekbesprekingen op pagina 32 ook nog over de opstand der Belgen

pagina 72 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn
- oproer en verraad
- vorige nummer stonden de verordeningen op het onderwijs in de gestichten. Hier staat het besluit van 8 februari 1830 No 15 (aanscherping leerplicht in de vrije kolonien)
pagina 79 geeft sterften over enkele jaren.
pagina 81 gaat tekeer over Lehmbroek, hier Limbroek genoemd:
De kolonist LIMBROEK van de gewone koloniŽn, een Maastrichtenaar, en zoo traag en stout, als hij door ligchaamsgebreken voor den arbeid ongeschikt is, en die daarom bijzondere redenen van dankbaarheid voor zijn onderhoud, dat hem genoegzaam om niet geschonken wordt, had, hield niet op eigendunkelijk te handelen; de rust en goede gezindheid zijner geburen te verstoren en, zoo het scheen, gestookt door de inblazingen van iemand buiten de koloniŽn, zich aan alle reglementaire bepalingen te onttrekken.
Zijne overplaatsing naar de Ommerschans, of wel, zjjne geheele verwijdering uit de koloniŽn was dus onvermijdelijk. Hij heeft echter wijsselijk het eerste verkozen, niettegenstaande hij nog onderweg naar de Ommerschans tot ongehoorzaamheid werd aangezet; die het huisgezin plotseling in volslagen gebrek gedompeld en tot den bedelstaf gebragt zou hebben, iets dat wij intusschen met den besten wil niet zouden hebben kunnen keeren.

Twee hoevenaars teruggezonden naar de gewone koloniŽn, eentje vervangen door kwekeling Johannes Verwer.
Rensing wordt onderdirecteur binnen van de Ommerschans omdat Frederiks vertrekt.
In Veenhuizen-1 zijn er 565 leerlingen voor de dagscholen en 640 voor de avondscholen; in Veenhuizen-3 zijn die cijfers 295 en 692. De Ommerschans respectievelijk 150 en 250.

De Vriend des Vaderlands, het nummer van FEBRUARI 1831

pagina 114 Redevoering over het voortreffelijke van dankbaarheid

pagina 147 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn
pagina 148 Besluit over extra werkzaamheden voor Kleine Raad (na wandeling Van Konijnenburg over de kolonie)
Bij Veenhuizen-2 zijn diverse schapen gestorven aan galligheid.

De Vriend des Vaderlands, het nummer van MAART 1831

Bijna allemaal recensies en dat doet Van der Chijs vrij eh... stevig.

pagina 231 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn

De Vriend des Vaderlands, het nummer van APRIL 1831

pagina 311 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn
Voordracht tot ontssag van 120 wezen, 43 jongens en 77 meisjes.
In de turfgraverij in Veenhuizen is ongeveer de helft der jaarlijksche behoefte reeds gestoken, en zoude de andere helft wel gereed komen tegen de tijd, waarop in het vorige jaar eerst met steken kon begonnen worden.

De Vriend des Vaderlands, het nummer van MEI 1831

pagina 398 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn
Over te geil opgewassen graan
De tegenwoordige groote droogte, die thans met een fellen oostewind gepaard gaat, heeft het nu ook mogelijk gemaakt veengrond voor de boekweitteelt te doen branden, waarmede men overal druk bezig is.
Het aardappelpoten loopt bij de gestichten in deze maand genoegzaam ten einde.
Voor de turfgraverij is het weder allerbest. Te Veenhuizen is reeds voor meer dan de behoefte van een jaar gegraven, en zal men tot het dubbel daarvan doorgaan.
K. Mulder wordt adjunct-directeur van de Ommerschans. Aan den Adjunct-Directeur voor het onderwijs, den Heer van Wolda, zal nu ook het beheer van het Instituut te Wateren worden opgedragen. Deze schikking zal wederom eene bezuiniging in de kosten der administratie te weeg brengen, en geeft daarbij het uitzigt op eene verbetering der directie.
Ook de winkelier Henning van het 2de gesticht te Veenhuizen is, om wangedrag, uit de dienst der Maatschappij ontslagen, en zijne bediening opgedragen aan den kolonist De Jager van īs Gravenhage, die voorheen reeds winkelier geweest is, doch door ongunstige lotgevallen zich genoodzaakt gezien heeft tot de koloniŤn zijne toevlugt te nemen.

Tegenover pagina 398 zit een prent van het Landbouwkundig Instituut te Wateren.

De Vriend des Vaderlands, het nummer van JUNI 1831

pagina 481 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn
Pagina 482 ev opgaaf van de leden van diverse subcommissies.

Uit-ge-breid verslag van de heerlijke staat van de landbouw.

De Vriend des Vaderlands, het nummer van JULI 1831

pagina 553 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn
Pastoor Boers overleden en ten grave gedragen.
Lehmbroek laat weten dat hij GEEN Maastrichtenaar is!!
Op het verlangen van den kolonist LEHMBROEK, door de Sub-Commissie te Amsterdam vernomen, verklaar ik gaarne, dat op bladzijde 81 van No. 1 van dezen jaargang dezes Tijdschrifts, die kolonist eigenlijk ten onregte een Maastrichtenaar genoemd is, als zijnde hij te Amsterdam geboren; welke vergissing veroorzaakt is, doordien hij bloedverwanten te Maastricht heeft of gehad heeft, en zelf zich noemde als iemand met een' half Brabandschen kop'.

De Vriend des Vaderlands, het nummer van AUGUSTUS 1831

pagina 617 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn
Dezer dagen heeft de Permanente Commissie van de Subcommissie te Rotterdam voor de Arbeiders huisgezinnen weder aangenomen het gezin van P. GIJBEN.
Dit gezin, slechts korten tijd, op zijn dringend verzoek uit de koloniŽn ontslagen, meende, zonder de zorg der Maatschappij, een ruimer middel van bestaan te zullen hebben. Spoedig, echter, bleek het hoezeer het zich daarin had bedrogen, en met aandrang werd de terugplaatsing verzocht.
Ofschoon de Permanente Commissie tot regel heeft gesteld, om eenmaal uit de koloniŽn ontslagenen niet weder aan te nemen, heeft zij nogtans gemeend hier eene uitzondering te moeten maken, zoo omdat het huisgezin van GIJBEN zich steeds ordelijk in de koloniŽn had gedragen, als om de andere kolonisten tot waarschuwing te strekken en hunne verzorging in de koloniŽn op prijs te doen stellen, vůůr het te laat mogt zijn, en het is te hopen, dat het voorbeeld van GIJBEN voor de kolonisten niet verloren zijn zal.

De kolonist Klaas Visser heeft als wijkmeester wederom moeten worden bedankt
Er is sprake van 'een aanzienlijke vermindering van den veestapel in de laatste drie jaren.

De Vriend des Vaderlands, het nummer van SEPTEMBER 1831

pagina 699 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn

De Vriend des Vaderlands, het nummer van OKTOBER 1831

pagina 772 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn

De Vriend des Vaderlands, het nummer van NOVEMBER 1831

pagina 777 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn
Met Algemeen verslag over 1830: vrij somber verhaal

De regelingen voor de veldwachtersdienst op de Ommerschans (boetes bij ontvluchting) worden ook nu toegepast op Veenhuizen-2

pagina 814 Over een plan om massaal uit Veenhuizen-2 te ontvluchten

pagina 824 Verslag over schoolonderwijs, godsdienst en zedelijkheid in de koloniŽn door dominee Sluiter.

pagina 836 Financieel jaarverslag over 1830.

De Vriend des Vaderlands, het nummer van DECEMBER 1831

pagina 890 Berigten wegens den staat der Maatschappij en uit de koloniŽn

Met commissie van toevoorzigt over het dienstjaar 1830.<