Naar het overzicht
van stukken over GENEESKUNDE





Fragmenten uit het medisch verslag dd 20 november 1834 over de geneeskunde in Veenhuizen door dokter Amshoff

Dokter Amshoff bespreekt de maanden juli, augustus en september in Veenhuizen in dit op 20 november 1834 gedateerde verslag, invnr 153 de scans 249-255. Een Vele Handen-invoerder omschreef het als een 'driemaands weerbericht: het staat vol met de filosofische inzichten van Amshoff die o.a. de planeten en het weer de schuld geeft van vele ziekten maar met bloedzuigers toch weet e.e.a. te genezen.'

Behandeling der voorgekomen ziektens

Veele teedere weesjes op het eerste en derde Gestigt, waren alleen door overprikkeling, door de warmte veroorzaakt ziek; en herstelden door hen aan deze prikkel te onttrekken.

Hiertoe wierd dikwijls niets anders gevorderd dan de verplaatsing in de koelere ziekenzaal, zonder het gebruik van eenig medicament -

Eene inwikkelende zachte diaet, wierd in agt genomen, en voor drank wierd slappe vliertee of water en melk voorgeschreven.

Aan het derde Gestigt, waar de Geneesmeester meer geheel mijne leiding en opmerkingen volgt, zag ik van deze behandeling, de frappanste, geheel en al aan de verwagting beantwoordende resultaten.

Aan het eerste gestigt ging dit minder goed doordien de heer Huet, gaarne de pogingen, die de natuur zelf ter herkrijging van verlorene gezondheid in het werk stelt ondersteunt en daardoor veelal in de war brengt.

De groote en meer robuste weesjongens en meisjes, werden met goed gevolg bij catharrale bilieuse aandoeningen, in 4-10 dagen, onder het gebruik van een aftrekzel der vlierbloemen met een weinig sal ammon. ext. hyose(?) met of zonder eene geringe hoeveelheids azijn, saleb of arab. gom spoedig hersteld.

Bij weinigen hadden wij, uit aanmerking der bilieus gastrisch bijkomende verschijnzelen, een emeticon(?) of laxons nodig. -

Bij langeren duur en overgang tot het nerveuse, kwamen ons pro renata(?) gedilueerde infusa der valeriona, met autvini(?) een weinig camphor, nitrum en arabische gom heerlijke te stade. -

Enkele inflammatore complicatien weeken meestal, voor slegtsch ééne algemeene bloedontlasting; was zij minder energiek, dan ook bereikte ik met eenige bloedzuigers het zelfde doel. -

Ontstoken bloed zag ik niet eenmaal, het was of hoogrood of met eene ligte rheumatische korst bedekt - met weinig weij. -

De min zuivere intermitterende Koortzen, weeken spoedig na het gebruik van resolventia amara.

Zeldzaam was de Sulphastininae(?) nodig.

Pleuresien(?) en Angina vorderden eene ligte antiphlogistische geneeswijze; wegens catharrhale bijaandoening moest mede leiding naar de huid niet uit het oog verloren worden, drukte men te zeer op het denkbeeld van sthenie(?), alsdan was de opvolgende debiliteit moeijlijk te verwijderen. -

De meeste gevallen van varicellen(?) en natuurlijke kinderziekte waren van weinig belang-
Eene zorgvuldige dieet met vermijding der lucht was genoegzaam in staat de meesten te herstellen.

Bij enkelde aangetasten, voegden zich hevige borstaandoeningen, die van eenen inflammatoren aard zijnde bloedontlastingen vorderden, en bij verzuim daarvan dodelijk afliepen - de droevige ervaring heeft den Hr Huet, dit tegen mijnen raad aan, helaas geleerd.

Algemeen uittering (atrophie) diarrheen en waterzucht huizen alsnog bij aanhoudenheid onder de jeugdige bevolking der Colonien van Weldadigheid te Veenhuizen.
Tot dusver, heb ik, de zaden der indispositien nog niet in hunne geboorte kunnen verstikken.

Hoewel dokter Amshoff nagenoeg onleesbaar schrijft, heeft Abdulwadûd Louws toch het bovenstaande weten te ontcijferen, waarvoor veel dank. opvallend is dat dokter Amshoff geen gelegenheid onbenut laat om kritische kanttekeningen te plaatsen bij de arts van het eerste gesticht, dokter Huet.