Naar het overzicht
van de POST







De POST van 1846

3 januari 1846 Uitgaande post 3 januari 1846 N1, invnr 576. Subcommissie van Enkhuizen meededeelende klagt van kolonist G. van Zwol en verligting van straf voor hem verzoekende. Zie 2 december 1845 N15.


Uitgaande post 13 januari 1846 N8, invnr 576. Eerste besluit over het Proces Verbaal van de Raad van Politie en Tucht in de gewone koloniŽn van 29 december 1845, door de directeur ingezonden op 3 januari 1846 in een brief met nummer N14, houdende verwijzing onder de arbeiders te Veenhuizen van H.M.J. Klaassen, J.R. Peetsold, H. Volgezang, P. Letterie, Wed. Lensink, D. van Kesteren en verwijzing naar de Ommerschans van de huisgezinnen J.N. Kleinee, N. Batink en de bestedeling H. Schouwman en de kolonistendochter E.C. Mazee.

20 januari 1846 Uitgaande post 20 januari 1846 N28, invnr 576. Reactie permanente commissie op opgaaf door de adj directeur der gew kol van goederen door de gedeserteerde huisgezinnen van van der Post en Luizing (?) medegenomen of weggemaakt. Zie 30 december 1845 N7.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 313 scan 004: Maatschappij van Weldadigheid wordt beticht van wanbetaling.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 313 scan 162: Een doortrapten deugniet van zestien jaren.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 313 scan 168: De gevangenis van Assen beter dan de kolonie Veenhuizen?


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 313 scan 278: Mooie beschrijving voor de Raad van ruzie's tussen bewoners.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 313 scan 448: Over gedeserteerde huisgezinnen en het relatieve gemak waarmee men zich uit de voeten kon maken met meenemen van voorraden.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 313 scan 451-452: De buit van een gedeserteerde.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 313 scan 618: De eerste sollicitatiebrief die ik tegenkom. In mijn werk als Hoofd Personeelszaken heb ik er heel veel gelezen, maar nooit zo 'eerbiedig' als deze!


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 313 scan 644: Betreft een huiszoeking i.v.m. doorverkoop van koloniale eigendommen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 313 scan 683: Bijzonder en raadselachtig tegelijk.


10 februari 1846 Uitgaande post 10 februari 1846 N6, invnr 577. Nadere besluiten over het Proces Verbaal van de Raad van Politie en Tucht in de gewone koloniŽn van 29 december 1845.


maart
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 018: Over een deserteur die gearresteerd is en vervolgens weer ontvlucht


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 043: Over onderdirecteur-binnen te Wateren die slechts 5 gulden per week verdient.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 047: Over een in de ogen van De Maatschappij buitengewoon ongepast huwelijksvoornemen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 050: burgemeester Zijpe ziet een huwelijk niet zo zitten.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 055-056: Proef tabaksteelt.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 149: Paardebonenbrood! plus scan 152 + scan 249.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 197: Geheime levensloop.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 248: 65 koffiezakken per weefgetouwer zijn 32 en 16 in resp VH3 en VH2.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scans 338-339: Experimenten met melk.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 424-425: Lafeber.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 453: Interessant over 50 gulden huur.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 469: Man en vrouw hebben zonder het te weten ieder apart in de koloniŽn verbleven, maar inmiddels is de man overleden.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 523: Aha! Confidentieel.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 315 scan 529: Stevige brief! Een klokkenluider avant la lettre?

16 maart 1846
Uitgaande post 16 maart 1846 N8, invnr 578. De directeur zendt op 5 maart 1846 in een brief met nummer N590 in het Proces Verbaal van de Raad van Politie en Tucht in de gewone kolonien van 26 februari 1846, houdende
a. Verwijzing onbep. tijd naar O'schans: Huisgezinnen: H. Krabbendam, Geursen.
Bestedelingen: van der Zande, D. van der Feer, J. Aardsman, B. Dubois
Kol.zoon: F.A. Bensch
Bekrachtigd.
b. Naar Veenhuizen:
huisgezin: C. Stelling, B. Brugge
kol. dochter: J. Snoek
Bekrachtigd met bepaling dat ook Stelling naar O'schans zal overgaan zo daar plaats is.
c. Vergoeding bij inhouding op te leggen aan de huisgezinnen van J. Olie, Wed. Broekhuizen en H.A. Westra wegens tekortkoming op de ingeleverde rogge.
Conform besloten onder bijvoeging van ernstig vermaaning.
d. kol. kinderen schuldig aan ontvreemding van hout: J.J. Jansen, J.C. Vormeer, J.C. Weeninck en J. van Putten.
Worden aan de gewone rechter aangegeven.

16 maart 1846
Uitgaande post van 16 Maart 1846 N11, invnr 578 (en invnr 984). Bepaling dat geen verlof zal worden verleend aan kolonisten die, na de laatst opgemaakte rekening, op de f 50,- 's jaars zijn tekort gekomen.
transcriptie




Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 316 scan 207: Overlijdensbericht Thonhauser.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 316 scan 209: Jean van Swieten solliciteert naar de functie van Thonhšuser. Indrukwekkende opsomming van wat voor heldenfuncties zijn voorvaderen hebben vervuld.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 316 scan 210: Bloemrijke taal.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 316 scans 283-284: Nieuwe regels over boete/premie bij desertie.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 316 scan 286: gewoven touw
Begeleidende brieven:
Het zal betreffen scan 272. Een brief van Van Konijnenburg aan de permanente commissie dd 16 maart 1846. 'Ik heb de eer UwHEdG te vragen, of ik aan nevensgaand aanzoek, om eenige stukken coffy-zakken-doek van zekeren Arn: Theod: SŲlling & co te Rotterdam zal voldoen.'
Die bijbehorende brief die Van Konijnenburg in Frederiksoord heeft gehad en die hij nu doorstuurt  is scan 274. Daarin vraagt die meneer SŲlling 'of UEd. ons volgens bijgaand monster 10 stuks zaklinnen kunt leveren, maar mits van dezelfde kwaliteit'. SŲlling meldt dat het een breedte moet hebben van 20 (of 21 of 26, is niet goed te lezen) Engelse duim, dat het weefstel vooral regelmatig moet zijn en dat het een vierkant vormt. Daarna vraagt hij een prijsopgave.
Van Konijnenburg adviseert de permanente commissie 'om er aan te voldoen, daar er welligt eenig beduidend debiet van te bekomen is'. Met debiet bedoelt hij afzet, winst. En hij heeft een vermoeden waarom het besteld wordt: 'Vergis ik mij niet, dan wordt zulk doek tegenwoordig veel in Duitschland gebruikt, om er Dames stopwerk op te maken'.
Of de Maatschappij daadwerkelijk een offerte doet, weet ik niet. Volgens de op Van Konijnenburgs brief geschreven datum wordt daarover besloten op 24 maart bij agendapung 29,


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 316 scan 403: Bij het 1 Gesticht vordert de reiniging der kinderen meer zeep. Waren ze zo vies van het buiten spelen?


april
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 317 scan 170: Een vuurtje stoken en ter dood worden veroordeeld?
6 April 1846 N0.14
's Gravenhage den 28 Maart 1846,
Ten vervolge op mijne missieve van 25 dezer (n?wo)?, heb ik de eer Uwe Commissie te melden, dat het provinciaal Gerechtshof van Drenthe, op 23 dezer, uitspraak heeft gedaan in de zaak van den Bedelaar kolonist Daniel Johannes Kiepske, die evenals de in mijn vorigen brief bedoelden bedelaar Kolonist Johannes Schenk, zich schuldig heeft gemaakt aan het in brand steken van zijn hangmat, doch dat het Gerechtshof dezen ter dood heeft veroordeeld.
De motieven van 's Hofs arrest komen hoofdzakelijk hierop neder dat, hier, waar de beschuldigde willens vuur had gebragt, of de brandbare stoffen, die zoodanig geplaatst waren, dat het zelve zich aan een gebouw kon mededeelen, en hij dit gedaan had, niet alleen met de kennis aan de verspreidende eigenschap van het vuur en de bewustheid dat hij eene strafbare handeling pleegde, maar ook ten minste met de gedachte aan de mogelijkheid, dat het aangelegde vuur zich aan het gebouw konde mededeelen, regtens ook moest geacht worden dit laatste te hebben gewild en alzo hierbij opzettelijk/volontairement/ te zijn te werk gegaan.
In verband met den inhoud van mijnen aangehaalden brief van 25 dezer, mag ik verwachten dat tot het beroep in cassatie, in het belang der wet, wat de zaak van Johannes Schenk betreft, nu onverwijld de noodige stappen door den Procureur Generaal bij 't hof van Drenthe zullen worden verricht.
De Minister van Justitie
de Jonge Van efn.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 317 scan 314: Steekpartij Haalman, Riepeke en Riedel.


Ingekomen post invnr 317 scan 333: Uit een brief van adjunctdirecteur Hulst, gedateerd 29 maart 1846:
Tevens wenschte ik wel van hier verplaatst te hebben zekere vrouw A.C. Wiecart, thans ingedeeld bij B: de Jong.
Die vrouw moet niet minder dan 10 a 12 onechte kinderen gehad hebben; bewijs genoeg voor haar onzedelijk bestaan. en, daar mij de man bij wien zij is ingedeeld, geklaagd heeft, dat er bij voortduring eene ontuchtige geaardheid bij haar bleef, zich openbarende bij nog jeugdige ingedeelden en eigen kinderen, acht ik het van het grootste belang om der zedelijke wille, genoemde vrouw van hier te verwijderen. Zulke voorwerpen behooren hier niet te huis, zij is, meen ik, van de Ommerschans naar deze kolonie overgeplaatst.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 317 scan 409: Deze 4 waren ook weer binnen 3 maanden terug.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 317 scan 421: De Lanoij en Zonen beklaagt zich ernstig over de achterlijke betalingen door de Maatschappij en de gevolgen die dat kan hebben.

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 317 scan 502: Op jacht met de nachtwacht.

20 april 1846
Uitgaande post van 20 April 1846 N8, invnr 579 (en invnr 984). Aanbeveling om de straf van overplaatsing naar de strafkolonie ten aanzien der weezen niet te ruim toetepassen, en dus daartoe niet overtegaan zonder de goedkeuring van de Permanente Commissie, buitengewone gevallen alleen uitgezonderd.
transcriptie

12 mei 1846
Uitgaande post van 12 Mei N32, invnr 580 (en invnr 984). Explicatie van het besluit van 16 Maart ll N 11 (onderaan die pagina de transcriptie geplaatst)
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 318 scan 358: Grote schuldenlast voor deze kolonist.





Ingekomen post invnr 319 scan 005 en verder: Ontslagvoordraht bedelaarskolonisten.


Ingekomen post invnr 319 scan 030: Extract uit het zakboekje van Adrianus van Laarhoven.
vermelding

Ingekomen post invnr 319 scans 037-046: Ontslagvoordraht bedelaarskolonisten.


Ingekomen post invnr 319  scan 251-260: Ontslagvoordracht op particulier contract geplaatste 23-jarigen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 319 scan 409: De leraar van de Israelieten te Willemsoord gedraagt zich achterlijk.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 319 scan 452: Pleidooi van hulpbehoevende ouders om hun gestrafte zoon vanuit Ommerschans weer naar Frederiksoord terug te laten keren.


2 juni 1846
Uitgaande post 2 juni 1846 N14, invnr 581. De directeur zendt op 12 mei 1846 in een brief met nummer N1272 in het Proces Verbaal van de Raad van Politie en Tucht in de gewone koloniŽn van 7 mei 1846, houdende
Verwijzing onder de arbeiders te Veenhuizen: gew. kol. J.F. Fransen
Naar Veenhuizen: J.H. Boersma
Naar O'schans: M.H. Menist
Naar O'schans: Bestedeling: A. Sticijn (?), F. Heleman (1187)
De  verwijzingen bekrachtigd

Met daarbij ook besluit (ook in invnr 984): Aanbeveling om de straf van overplaatsing naar de strafkolonie ten aanzien der weezen niet te ruim toetepassen, en dus daartoe niet overtegaan zonder de goedkeuring van de Permanente Commissie, buitengewone gevallen alleen uitgezonderd.










transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 320 scan 440: Reclame voor de Kolonies van Weldadigheid.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 320 scan 529: Schrijfwijze van namen volgens de stamboeken en volgens geboorteakten.


19 juni 1846
Uitgaande post van 19 Juny N5, invnr 581 (en invnr 984). De deserteurs welke zich aan ontvreemding van goederen der Maatschappij hebben schuldig gemaakt, moeten door den Directeur aan de bevoegde autoriteiten worden opgegeven
transcriptie
23 juni 1846
Uitgaande post 23 juni 1846 N1, invnr 581. Nader over Raad van Politie en Tucht in de gewone koloniŽn van 7 mei 1846.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 321 scan 075: Een brief van Armand Bouquiť uit Londen, over de chemicus Leon Krafft. Hij vraagt kennelijk of het systeem van Krafft op grote schaal in Nederland kan worden toegepast.
Ik heb al eerder een brief over Leon Krafft gehad (een chemicus, opgeleid door de beroemde Gay-Lussac), maar mijn Frans is onvoldoende om de volle omvang te begrijpen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 321 scan 081: De winkelierster Weduwe Dr.Le Roux heeft er last van dat er aan de poort vele verkopers (landloopers) staan die haar nering bedreigen, terwijl de groenteboer Albert ook allerlei andere waren dan groente en vis verkoopt. Zij vraagt om dit te beperken.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 321 scan 156: De burgemeester van Steenwijk wil aangifte doen als er door gedeserteerde kolonisten uit zijn gemeente is gestolen. Kennelijk komt dat vaker voor?
Met ook scans 159-160: Brief van de burgemeester van Steenwijkerwold over bovenstaande ontvreemdingen van zaken van de Maatschappij door deserteurs die kennelijk zijn verdwenen als de diefstal (te laat) wordt gemeld, zodat ze niet meer zijn te achterhalen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 321 scan 359: Betreft een brief van een zoon vanuit Oosterhout aan zijn moeder.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 321 scan 363: Nog een brief van de zoon aan zijn moeder.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 321 scan 459: 'Personen die de normale verstandelijke vermogens missen zijn niet welkom in de Kolonie.'


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 321 scan 362: Brief van een dochter aan haar moeder in de kolonie.


juli 1846
Ingekomen post invnr 322 scan 060 en verder. Verslag over de gezondheidstoestand en geneeskunde in Veeenhuizen in 1845, gedateerd 2 januari 1846, door dokter Schunlau,
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 322 scans 095-101: lijsten van in 1845 ontslagen weeskinderen.


Ingekomen post invnr 322 scan ???. Kolonie Veenhuizen , eerste Gesticht. Vanaf 1 Januarij 1846 tot en met ultimo mei 1846: Staat van weezen, vondelingen en verlatene kinderen welke ter oorzaake van ongeneeslijke kwalen of gebreken voor altijd ongeschikt zijn voor eenigen kolonialen arbeid.
transcriptie

Ingekomen post invnr 322 scan 103-104. Overzicht, gedateerd 23 januari 1846, van in 1845 uit Wateren ontslagen jongeren.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 322 scan 173: Slecht van betalen dus.


Ingekomen post invnr 322 scans 739-749: Zakboekje Alida Klinenhagen, wees N215.
vermelding

4 augustus 1846
Uitgaande post 4 augustus 1846 N41, invnr 583. De directeur zendt op 23 juni 1846 in een brief met nummer N1272 in het Proces Verbaal van de Raad van Politie en Tucht in de gewone kolonien van 16 juli 1846, houdende
Verwijzing naar O'schans: Kol. kinderen: A.J. Landsbach, A. Westra, A.M. Schmidt, W. Nicola en M. Lensink. Bestedelingen: J.K. Pensius (?), J. de Vries, J.C. Voorbrood (?). Huisgezinnen: H.H. Bijland, wed. Meere, C. Veenman, G. Snoek behuwdzuster van Jacet. O'schans: Bestedelingen: G. de Zeeuw, J. de Vries
Verwijzingen bekrachtigd met uitzondering van de kol. dochter W. Nicola met bepaling dat zij ter zake van gehoorzaamheid voor de Raad moet terechtstaan. De bestedeling G. de Zeeuw en J. de Vries voor 3 maanden verwezen naar de strafkolonie. De huisgezinnen van de wed. Meere en C. Veenman vrijgesteld van de verwijzing naar de strafkolonie, doch de evengen. wed. en de huisvrouw van Veenman gestraft met 8 dagen opsluiting.

5 augustus 1846
Uitgaande post 5 augustus 1846 N16, invnr 583. Zie 4 augustus 1846 N41.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 323 scan 190: Brief van de directeur van het 2e gesticht in Veenhuizen betreffende de grote hoeveelheid kinderen, waarvoor hij graag extra peroneel wil aanstellen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 323 scan 254: Schetsontwerp voor ? Veenhuizen 2e etablissement.


Ingekomen post invnr 323 scans 324-326: Brief van kolonist W.H. Bijlaart, gedateerd 20 juli 1846, aan zijn broer S. Bijlaart Spiegel, fabriekant op de oudegragt, Utrecht.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 323 scan 325: Over het verschil tussen de woonomstandigheden in Veenhuizen en de Ommerschans.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 323 scan 654: Staat van het getal zielen in de gewone koloniŽn met hunne verdiensten over eene week, de eerste van july 1846.


september 1846
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 324 scan 023: Namengedonder, verzoek van Waaijers om vrijlating van haar moeder Wayers.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 324 scan 181 en eerder: Staten van wat er in de fabrieken is?


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 324 scan 251: Klacht van inschrijver over de aanbesteding.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 324 scan 353: Mechanicus spinnerij geeft de directie de schuld van de mankementen.

9 september 1846
Uitgaande post 9 september 1846 N5, invnr 584 (en invnr 984): Verbod aan de jongelieden in het kindergesticht te Veenhuizen om de Norger jaarmarkt te bezoeken dat in plaats waarvan in het gesticht zelf feest zal worden gehouden waarvoor f 50 sjaars wordt toegestaan
transcriptie
9 september 1846
Uitgaande post 9 september 1846 N6, invnr 584 (en invnr 984): Den AdjunctDirecteur bij het 3e Gesticht te Veenhuizen het Oppertoezigt opgedragen over de gebouwen der steenfabrijk
transcriptie




Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 021-022: Mooi verhaal over bestedeling Godwalt + daaropvolgende brief van hem, ook over werkloosheid in A'dam.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 235: De winkelier van Veenhuizen heeft 'kanker aan de tong'.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 283: Willem der Nederlanden?


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 288: Brief van iemand die zijn onschuld bepleit.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 302: Brief over jachtvergunning.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 324: Verzoek aan directeur om confidentieel rapport.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 390: De directeur over het plan om de betaling van dubbel zakgeld voor de omloopers en de ambachtslieden van de katoenspinnerij (enkele overige werklieden uitgezonderd) te beŽindigen ter besparing van kosten, ook al werken deze lieden veel langer dan gewone land- en fabrieksarbeiders.
Met op scan 391: Het eerder voorgelegde plan om het dubbele zakgeld te halveren van bedelaars-kolonisten in de katoenspinnerij is nog niet uitgevoerd, maar moet als voorstel worden beschouwd, in afwachting van de beschikking hieromtrent van de PC. Denkbaar is ook om voorlopig slechts de [tweede] helft van het dubbele zakgeld te korten, en de ambachtslieden en sjouwers voortaan slechts het enkele zakgeld te betalen.
Met op scan 394: Uitgebreide en precieze weergave van de arbeisdslonen voor diverse functies in de Katoenspinnerij te Veenhuizen , onderverdeeld in dag- en weekgelden en tarieven voor Stukwerk.
Met op scan 395: GedetailleerdeTabel voor 'Spinloon voor Inslag Garen' Veenhuizen aug 1846.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 406: Kranten artikel, Engelse krant -18 september 1846 'Liverpool Prices, Current, Imports Arranged by a Committee of Brokers T.M. Myers, Secretary.' Aanbod wereldhandel/handelswaren Graan Hout Nitrate of Soda Chests of Indigo..etc Mogelijk volgde men deze berichtgeving t.b.v. inkoop?


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 453: No. 2454 Frederiksoord 15 September 1845 'Ik heb de eer (...) bij dezen in te zenden een verzoekschrift van den Adjudant Onderofficier Buhler van de militaire Kolonisten te Veenhuizen aan Zijne Excellentie den Minister van oorlog, om zijne dochter Johanna, die voor 17 jaren uit de KoloniŽn (?) om in zijn huisgezin toetelaten, om de daarbij aangevoerde gronden, die door den Adjunct Directeur worden bevestigd, verklarende deze, dat zij een oppassend meisje is, maar welke aan toevallen (?) ba (?) la boreert, waardoor zij buiten staat zoude zijn aan eene andere plaatsing te komen. De Directeur der KoloniŽn


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 325 scan 467: 20 september 1846 - Brief aan de Permanente Commissie van Weldadigheid, te 's Gravenhage. Er is gebrek aan werk. Adrianus van Leeuwen wordt voorgedragen voor een van de KoloniŽn. Na 23 onafgebroken jaren Koning en Vaderland als Militair te hebben gediend bij het 27e Battaillon Jagers, in de West Indische bezittingen werd hij eervol ontslagen. Adrianus ontving voor deze verdienste maar liefst een bronzen medaille. Hij is 43 jaar oud, gezond, ongehuwd en ontvangt een jaarlijkse gage van F. 84.00. 'Hij is ongehuwd, van een goed gezond phijsiek gestel; heeft op den ... dezer zijn 43e Jaar bereikt; en daar hij hier door gebrek aan werkzaamheden en gevolglijk aan Verdiensten, van Zijn bovengemelde Gagementen niet genoegsaam bestaan kan; Zoo Zoude hij zeer genegen zijn om Zich naar een der KoloniŽn Van Weldadigheid te begeven, indien hij aldaar mogt kunnen geplaatst worden; hetzij als Barbier, welke betrekking hij Steeds in Den Dienst heeft vervuld, hetzij als Broodbakkersknecht, daar hij als zoodanig meermalen is werkzaam geweest.'

26 september 1846 Uitgaande post 26 september 1846 N27, invnr 584. De directeur zendt op 17 september 1846 in een brief met nummer N2482 in het Proces Verbaal van de Raad van Politie en Tucht in de gewone kolonien van 10 sept. 1846, houdende
a. Verwijzing naar O'schans:
Bestedelingen: A. Hartgens, C. Kraaijmaat
Huisgezinnen: H. Westerveld, A.F. Stuiving
Kol. kinderen: N. Bakker, M. de Bruijn, E. Bolkensteijn, F. Nordt en S. Baas
b. Goedkeuring van de overplaatsing naar O'schans: Bestedelingen: D. de Waard, H. de Haas, A. de Jong, F. Breemt
Bekrachtigd de verwijzing van Hartgens, Kraaijmaat, het huisgezin van Westerveld en de kol. kind. F. Nordt en Baas.
Goedgekeurd de overplaatsing van de Waard en de Haas met aanbeveling om zulks voortaan zonder autorisatie niet te doen plaatshebben.
De verwijzing van de Jong verzacht in die van opsluiting met last om haar onmiddellijk uit de strafkolonie terug te plaatsen.
Goedgekeurd de overplaatsing van F. Breemt onder betuiging van ontevredenheid over de vertaagde behandeling dezer zaak

28 september 1846
Uitgaande post 28 September N15, invnr 584 (en invnr 984). Aanbeveling aan den Directeur der kolonien om voortaan zonder autorisatie geene overplaatsing naar de strafkolonie meer te doen plaatshebben.
transcriptie

oktober 1846
Ingekomen post invnr 326 scans 092-093. Brief van directeur Van Konijnenburg, gedateerd 25 september 1846 en met nummer N2576, aan de permanente commissie. Zie ook 20 september 1846, door de pc bijgeschreven 5 October 1846 N19.
Met bijgevoegd brief van bakkersbaas De Bruin van de Ommerschans, gedateerd 20 september 1846 (scans 097-098) aan de permanente commissie,
Plus bijgevoegd brief van de jonge De Bruin (scan 493).



verhaal
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 326 scan 108: Er worden experimenten gedaan om te kijken hoe met 'roest' aangedane rogge kan worden bestreden.




oktober 1846
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 327 scan 101: Aardappelen stelende bedelaar steekt brigadier


Ingekomen post invnr 327 scan 139. Brief van de directeur, gedateerd 15 oktober 1846 en met nummer 2772, waarbij hij terugstuurt:
- verzoekschrift van de weduwe de Ruiter of haar zoon Koene Jonker haar mag opvolgen na zijn huwelijk met Geertrui Elisabeth Schoolbroek (scans 143-144); en
- brief van het Grietenijbestuur Schoterland dat ze daar geen bezwaar tegen hebben (scan 145)
- met advies hierover van adjunct-directeur der vrije koloniŽn Coenraad Hulst (scans 141-142)
samenvatting

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 327 scan 155: Wijkmeester van Achteren in Willemsoord schijnt nogal slordig te zijn en meermaals gewaarschuwd. Hij wordt nu gestraft met 14 dagen inhouding van loon: F 4.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 327 scan 192: Petrus Grossi is Bedelaarskolonist en oud militair. Overleden bedelaarskolonist wiens militaire Willemsorde en 2 andere eretekenen terug worden teruggestuurd. Met: scan 196: Een fraai Italiaans militair paspoort van Piet Grossi, met zijn handtekening. En scan 199: Document in het Frans/Italiaans. In naam van de koning van Sardinie.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 327 scan 221: Een verward verhaal met veel namen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 327 scan 237-8 -9: Het ziet er naar uit dat korporaal Plue eigen onkosten heeft moeten maken voor zijn reis naar de kolonie, en daarom nu  in de schulden zit.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 327 scan 277: PC van Rijp zegt niet langer te kunnen blijven, want hij heeft maar 35 cent per week. Dat blijkt niet te kloppen (zie het volgende document). Hij vind zich genoodzaakt goedschiks of kwaadschiks te vertrekken.


2 November 1846
Uitgaande post 2 November 1846, invnr 586. Algemeen verhoor naar domicilie van onderstand.

2 november 1846
Uitgaande post 2 november 1846 N17, invnr 586. Brief van de directeur, gedateerd 26 oktober 1846 en met nummer N2868, aan de permanente commissie over het ruimtegebrek in de koloniŽn, met daaruit voortvloeiend (ook in invnr 984): Goedgekeurd, het voorstel om van de open plaatsen in het kindergesticht te Veenhuizen gebruik te maken tot plaatsing van jongelieden uit de bedelaars kolonien van den leeftijd van 13 Ė 18 jaar en den Directeur der kolonien ingelicht nopens de bedoeling en uitvoering dezer aanschrijving, en magtiging verleend tot het bouwen van een houten loots.
transcriptie
9 november 1846
Uitgaande post 9 november 1846 N11, invnr 586. Brief van de directeur gedateerd 28 oktober 1846 met nummer N2892 over verleiding door bode Schutte van zeker meisje, met medeplichtigheid van de weduwe Takens (hulpbehoevend gezin in het 1e gesticht VH). De zaak ligt al bij de Officier van Justitie, die er een overzicht bij geeft.

11 November 1846
Uitgaande post 11 november 1846, invnr 586. Kolonie Veenhuizen. 2E Etablissement. Militaire Veteranen. Staat der sterkte der opgemelde huisgezinnen welke in de gestichten der Maatschappij van Weldadigheid met vermelding der veranderingen voorgevallen gedurende de maand October.

16 november 1846
Uitgaande post 16 november 1846 N3, invnr 586. Brief van de directeur gedateerd 10 november 1846 met nummer N3022 over de aankomst in de kolonie van het militaire veteranengezin van de gegageerde sergeant Marten Vink, met stukken over dat gezin, inclusief zijn staat van dienst.

20 november 1846
Uitgaande post van 20 november 1846 N3, invnr 586. Raad van Policie en tucht in de Gewone Kolonien op den 29 October 1846.

transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 328 scan 0323: Lindeman is aangeslagen voor een tekort aan olie ad F 18,62,5. Hij geeft een hoop redenen op waarom er tijdens transport en opslag allerlei lekken optreden.





Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 329 scan 006: Bijzonder over Willemsoord.


Ingekomen post invnr 329 scans 165 en verder: zakboekje wees Adriana Cornelia Bredero - PK 28.
vermelding

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 329 scan 213: Met hangende pootjes terug naar Willems- of Frederiksoord? Enkele jaren tevoren bij zwangerschap van zijn partner gedeserteerde/ontslagen kolonistenzoon vraagt, in diepe armoede, terug te mogen keren met zijn vrouw en nu twee kinderen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 329 scan 214: Zij zal 'Stientje' Braxhoofden zijn met een verzoek om ontslag uit Ommerschans in deze brief van nov. 1846.


Ingekomen post invnr 329 scan 418 Brief van directeur Jan van Konijnenburg, gedateerd 24 november 1846 en met nummer N3182, aan de permanente commissie, waarin hij vraagt om verlof voor vrouw Venker, met bijgevoegd een brief van het familielid C van Leeuwen in Amsterdam aan kolonistenvrouw Venker, adressering scan 420, brief scans 421-422, en een brief van Huibregt Groen, schoonzoon van vrouw Venker, scan 423.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 329 scan 429: Brief uit Amsterdam, october 1846 (ondertekening helaas onleesbaar) van een vriend die bemiddelt voor ene Ten Cate in de kolonie, waar hij goed af zal zijn als hij blijft, gezien de vele zieken in Amsterdam, waar alle ziekenhuizen en zelfs het gerechtshof vol liggen met patiŽnten. De toestand is vergelijkbaar met de cholera-epidemie van voorheen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 329 scan 437: Volledige lijst van eerste verstrekkingen, en kosten ervan, verstrekt aan bestedeling in Veenhuizen 1846. Mij troffen vooral de zwarte en witte mutsen!


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 329 scan 440: Er is sprake van een ingehouden pensioengedeelte. Mogelijk was genoemde J. (of I.?) Philips bewaker of andersoortig ambtelijk werknemer in Veenhuizen of andere kolonie.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 329 scan 488: Twee zonen 26 en 22 jaar) uit gedeserteerd joods kolonistengezin verzoeken weer te worden opgenomen in kolonie.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 329 scan 502-503: Interessante brief over de toepassing van de zgn. invalidenverstrekking bij ouderdom en ziekte (in het vervolg is ook sprake van 'verstandsverbijstering' van de vrouw van A. van den Brink, die voorkomt dat het gezin genoeg kan verdienen).


december 1846
Ingekomen post invnr 330 scan 231 Brief van de directeur, gedateerd 26 november 1846 en met nummer N3206, aan de permanente commissie met
Bijgevoegd een verzoekschrift van Koene Jonker van 11 november dat hij na de dood van zijn moeder opnieuw verzoekt te mogen trouwen met Geertrui Elisabeth Schoolbroek (invnr 330 scan 233), door de pc opgeschreven 17 november 1846 N24:
Bijgevoegd het advies daarover van Coenraad Hulst (invnr 330 scans 235 en 236), door de directeur gekopieerd (Copy N617) en meegezonden:
door de pc opgeschreven: 8 December 1846 N10.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 330 scan 381: Een bedankje uit vroeger tijd.