Naar het overzicht
van de POST







De POST van 1840

3 januari 1840
Uitgaande post  3 januari 1840 N9, invnr 496. Op 11 november heeft de directeur ingezonden een rapport op het verzoek om ontslag van de kolonisten kinderen Kloppenburg.

17 januari 1840
Uitgaande post 17 januari 1840 N4, invnr 496, over onderbroeken voor jongenswezen in Veenhuizen
transcriptie
17 januari 1840
Uitgaande post 17 januari 1840 N5, invnr 496. Subcommissie Medemblik reageert op het verzoek om ontslag van de kolonisten kinderen Kloppenburg. Ze zijn niet enthousiast.

18 januari 1840 Uitgaande post 18 januari 1840 N2, invnr 496. Reactie op de op 16 december door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien van 8 december 1839. Goedgekeurd de verwijzingen die erin staan, zonder nadere bijzonderheden.

18 januari 1840 Uitgaande post 18 januari 1840 N14, invnr 496. Over verlof voor H. Ciri.

22 januari 1840
Uitgaande post 22 januari 1840 N2, invnr 497. Besluit permanente commissie dat aan het kledingpakket van de meisjeswezen in Veenhuizen een witte katoenen doek wordt toegevoegd
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 222 scan 053: Wie de pech heeft als enige van het (arbeidershuis-)gezin over te blijven kan er ook nog op rekenen dat hij/zij de woning moet verlaten en bij een ander wordt ingedeeld.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 222 scan 194: In deze brief wordt de wijze van onderploegen van Brem als bemesting beschreven.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 222 scan 252: Geneeskundig verslag, mooi overzicht met slechte overdracht van vertrekkende geneesheer.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 222 scan 355 ev: Uitbraak mazelen kolonie 3. Beschrijving van een mazelenepidemie.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 222 scan 500: De veteranenzoon H. Schwartz wil trouwen, maar zal pas op 6 april 20 jaar worden en hij vraagt de Koning om een post of eenig geld, om een affaire te beginnen. Van Konijnenburg vindt de handelwijze van deze jongeling zeer onbeschaamd. Hij verdient een bestraffing.
- Met scan 503: Het commentaar van Kluver daarop:  Het rekest is in een oogenblik van onbezonnenheid vervaardigd (...) waaroe hij door inblazingen van andere was verleid.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 222 scan 512: De heren Oosterveen, tarweleveranciers, beklagen zich nog geen geld te hebben gekregen en door Poelman te worden gekoeionneerd, die zegt dat de tarwe slecht is, wat bewijsbaar niet waar is, waarschijnlijk omdat hij vriendjes heeft die hij liever laat leveren.


27 januari 1840
Uitgaande post 27 januari 1840 N1, invnr 497: Eenige besteders kennis gegeven van de mutatien in hun personeel voorgevallen gedurende December ll


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 223 scan 032-033: Een hartverscheurende smeekbede aan Faber van Riemsdijk van Georg Lindeman om zijn gezin, dat van honger bijna sterft, uit 's Gravenhage naar de koloniŽn te plaatsen.
(Zelden zo een nederige smeekbede aan de 'Genadige Hoogedelgestrenge Heer van Uwer Allom bekende goedertierenheid' gezien. Fraai proza.)


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 223 scan 079: Militaire dienst niet langer in IndiŽ.


Ingekomen post invnr 223 scan 127. Extract uit het kasboek over januari 1840 van de adjunct-directeur van het 2e gesticht te Veenhuizen, uitgesplitst in gewoon geld en koloniale munt. vermelding

Ingekomen post invnr 223 scans 128-131. Extract uit het kasboek over januari 1840 van de onderdirecteur van het 2e gesticht te Veenhuizen, uitgesplitst in gewoon geld en koloniale munt. vermelding

Ingekomen post invnr 223 scans 132-133. Extract uit het kasboek over januari 1840 van de onderdirecteur-buiten van het 3e gesticht te Veenhuizen, uitgesplitst in gewoon geld en koloniale munt. vermelding

Ingekomen post invnr 223 scans 134-136. Extract uit het kasboek over januari 1840 van de onderdirecteur-binnen van het 3e gesticht te Veenhuizen, uitgesplitst in gewoon geld en koloniale munt. vermelding

Ingekomen post invnr 223 scan 137. Extract uit het kasboek over januari 1840 van de adjunct-directeur van het 3e gesticht te Veenhuizen, uitgesplitst in gewoon geld en koloniale munt. vermelding

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 223 scan 152 Een vreemde zaak. Beweert als apotheker zijn kost in Amsterdam te kunnen verdienen maar is daar opgepakt en voor een jaar als deserteur in de Ommerschans opgeborgen?


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 223 scan 176: C.H. Wierenga heeft van zijne Majesteit de belofte dat hij zijn tractement zou behouden, maar heeft van de directeur maar F 100 gekregen. Hij wenst maandelijks zijn tractement te ontvangen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 223 scan 180: Hier blijkt dat de reiskosten van twee kinderen van Veenhuizen naar 's Gravenhage F 3.10 bedragen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 223 scan 195 Overzicht van aanwezige en aangevraagde bijbels, psalm- en gezangboeken en andere kerkelijke litteratuur in alle koloniŽn.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 223 scan 204: Pieter Duurman, door Margaretha Verboom als haar verleider aangegeven, heeft al op 28 December de kolonie heimelijk verlaten.


Ingekomen post invnr 223 scans 230-231. Extract uit het kasboek over januari 1840 van de Instituteur te Wateren, uitgesplitst in gewoon geld en koloniale munt. vermelding

Ingekomen post invnr 223 scans 232-234. Extract uit het kasboek over januari 1840 van de onderdirecteur van kolonie 2, Wilhelminaoord, uitgesplitst in gewoon geld en koloniale munt. vermelding

Ingekomen post invnr 223 scan 235. Extract uit het kasboek over januari 1840 van de adjunct-directeur voor de gewone koloniŽn, uitgesplitst in gewoon geld en koloniale munt. vermelding

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 223 scan 299: Opgave sterfgevallen onder kolonisten.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 223 scan 489: Probleem met vervanging van de boekhouder van Lemel: Van Lemel is overleden. De Schrijver Duurman heeft de kolonie heimelijk verlaten na zijn 'onzedelijken omgang met Margaretha Verboom' (Zie ook scan 204). Nu moet er worden geschoven.


1 februari 1840
Uitgaande post 1 februari 1840.N17, invnr 498. De directeur zendt een raad van politie en tucht voor de gewone kolonien in.
Bekrachtigd de verwijzing van M. Verboom. Dit is Margaretha Verboom (zwanger want ze bevalt 07-03 op de Ommerschans).

3 februari 1840
Uitgaande post 3 februari 1840 N7, invnr 498 (en invnr 978). Reglement voor eene geregelde vaart tusschen Meppel en Veenhuizen.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 65: Er moet te Veenhuizen een orgel in de protestantse kerk komen. De orgelmaker Schmidt uit het 2e gesticht moet het vervaardigen; de kosten mogen de F 600 niet teboven gaan en ieder wordt aangemoedigd een week salaris daarvoor af te staan.

verhaal

vermelding

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 131: Beschrijving van de indeling van een zaal, incl. tekening, als Gustavus wil verbouwen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 144: Smeekbrief van een vader om zijn zoon die makkelijk het verkeerde pad op gaat, op te nemen op de kweekschool in Wateren.


Ingekomen post invnr 224 scan 190 en verder. Verslag door de directeur over Veenhuizen, gedateerd 5 februari 1840 en met nummer N334, met:
- op scan 195. Opmerking Vele Handen-invoerder: Hier wordt voorgesteld eten te onthouden en in de strafkamer op te sluiten als men het werk niet af krijgt.
- op scan 196: Opmerking Vele Handen-invoerder: Hier wordt gememoreerd dat er een kolonist kaartjes met koloniale munt heeft vervalst.
- op scan 197: Over ongelijkheid tussen bedelaars- en arbeidersgezinnen die vertrekken en voordracht om onder andere de gezinnen Harbrecht-Van der Dooze en Martijn van Veenhuizen naar de vrije kolonie over te plaatsen.








transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 260 e.a.: Het jaarlijkse verslag van den staat van Godsdienst en Zedelijkheid. Na twee bladzijden inleiding schrijft de auteur dat hij het kort zal maken, en gaat dan zeer wijdlopig nog een tijdje door.
Met op scan 261: En wie vertrouwt niet, dat er meer goed is, dan men aanschouwt; wie gelooft niet, dat men in den Hemel menige heerlijke plant zal zien bloeijen van het zaad, dat hier voor verloren wordt gerekend? Men klage dan maar niet al te zeer & te onredelijk bij schijnbaar mislukten arbeid dat men op rotsen pleegt!
Waarna op scan 0263 het verslag van dominee Campagne een verademing is.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 289 ev: Berekening van de bouwkosten van een nieuw koloniehuis.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 301: De bakker wil meer loon.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 322. Kapelaan van Dam beklaagt zich er over dat velen niet ter kerke gaan, zeggende dat ze geen fatsoenlijke kleding hebben, die overigens te duur is.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 324. Verslag van de Joodse voorganger.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 350: Met schets voor een voorstel voor ambtenarenwoningen.


Ingekomen post invnr 224 scan 377: Brief van de weduwe van der Toorn uit Voorburg aan kolonist Doede de Vries over het overlijden van haar zoon.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 471: Bezorgde geestelijke J.W. Schriever: Ik heb eene huishouding Pijpers, zekeren Leunissen en Mulder eene verouderde kwaal te zijn geworden van slecht in alle hunne godsdienstige plichten te zijn en even zoals verouderde kwalen moeilijk te genezen zijn, zoo is het ook ten dezen voor mij bij hen, Misschien zoude de directie hieraan nog iets kunnen doen? Meer mogelijk is er nog vrucht te doen aan zekeren jongeling Adriaan de Jonge, ingedeeld bij de Vries ...


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 539: Overzicht van bestemmingen van jongelingen en meisjes bij hun ontslag in 1839.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 554: De wevers van koffiezakken hebben kennelijk zoveel plezier in hun werk dat er weddenschappen afgesloten worden wie de meeste zakken per week vervaardigd!


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 606: van Konijnenburg wil een verongelukt paard vervangen en vraagt daarvoor een mandaat, maar de PC vindt dat hij het paard maar op crediet moet kopen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 650: Ondermeer een reactie op het verzoek van de kapelaan om bestedelingen wat ruimer mogelijkheden tot de koop van kleding te geven.


Ingekomen post invnr 224 scan 683 en verder (15 kantjes!): Jaarverslag van het schoolonderwijs in 1839 door Van Wolda, gedateerd 21 februari 1840 en met nummer N55
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 755: De weduwe Froun BŲhm heeft gehoord dat de erfenis van haar broer vier jaar geleden in de armenkas van Ommerschans is gestort; en nu zij 65 is en aan een kwaal laboreerd dus niet voor haar onderhoud kan zorgen vraagt ze 10 gulden uit die kas.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 758:
Koninklijke Hoogheid
Geeft met dipen Eerbied te kennen Jan Baptist Bertels, lang Gediend en Gedecoreerd onderofficier, dat hij Suppliant Zedert zijn pensioen is geEmployeerd Geweestte St Bernard en van daar als cipeir in het huis van arrest zierikzťť En van daar op?vanament na het huis van dordrecht en Leijden van daar overgeplats na Zutphen alwaar hij Supliant door Een Stiefdochter die zig aan Een Liederlijk Gedragt Met Een officier in Leijden had overgegeven en daar door huiselijke twiste zijn voorgekommen en de ongegronde  Repporten door den knegt aan de Heeren regenten gemaakt zoo dat ik Mij genoodzaakt hebt bevonden
tot Mijn Leedwezen Mij Eervol ontslag te verzoeken daar hij Supliant de Lande Met zijn veldtochte en Setontair posten Blijkens Ingelegen attesten dat jaaren heeft bedient Met Eer en trouw thans met zijn talrijk huisgezin 4 jaaren zonder Bestaan in de In de grootste armoede is gedoempelt
Zoo was het Supliant Smeekende verzoek dat het zijne Koninlijke Hoogheid Mogt Behaagen hem Supliant te Begunstige Met Eene der geringste post op Fredriks oord, en hem en zijn talrijk huis gezin van verdere armoede te
Bevrijden vertrouwen Mij op de gunstige weldenkentheid van Z.K.H. Entrint(?TZ) En lang gedient gedecoreerd Militair
      't Welk doende
       JBBertels
Met op scan 825: De begeleidende brief waarmee dit rekest van Bertels aan de P.C. is gestuurd.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 837: 28 februari 1840: J. Oosterveen vraagt om een betaling van zijn rekening uit 1837.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 847: Voorstel om veldwachters een gratificatie te geven van de 1/2 tot 2/3 van de door hen geÔnde boetes. Een lucratieve baan dus!


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 903: Kokkeling lijkt te frauderen. Dit is een moeilijk leesbare klaagzang van wantoestanden.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 904: iemand uit de lage stand, een bijzondere spelling en weinig interpunctie /  weer een geval van man-in-de-war.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 224 scan 905: Proces verbaal.


maart 1840
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 225 scan 196: De Roomskatholieke kolonisten maken er een potje van.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 225 scan 489: Wat een verhaal over een zitplaats in de kerk!!!

7 maart 1840
Uitgaande post 7 maart 1840 N16, invnr 499.  Aangenomen voor notificatie het berigt van de dir der kol nopens het vervalsen van eenige kaartjes van de koloniale munt door een bedelaars kolonist.

7 maart 1840 Uitgaande post 7 maart 1840 N26, invnr 499. Naar aanleiding van het verslag over Veenhuizen (invnr 224 scan 190 en verder) besluit de permanente commissie:
- goed te keuren het voorstel van de directeur voor de opteleggen straf van fabrieksarbeiders welke hun taak niet afdoen.
- af te wijzen de overplaatsing van het gezin Harbrecht-Van der Dooze van Veenhuizen naar de vrije koloniŽn.





vermelding
9 maart 1840
Uitgaande post 9 maart 1840 N16, invnr 499. 11 februari meldt de directeur de desertie van 8 jongens uit het 3e gesticht.

12 maart 1840
Uitgaande post 12 maart 1840 N17, invnr 499. Eerste reactie, oa over verwijzing Meij, op de op 26 februari door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien.

12 maart 1840
Uitgaande post 12 maart 1840 N23, invnr 499. Ze willen de kolonistenzoon Andries Simon voor de raad brengen.

12 maart 1840
Uitgaande post 12 maart 1840 N29, invnr 499. Over verlof voor H. Ciri.

13 maart 1840
Uitgaande post 13 maart 1840 N4, invnr 499 (en invnr 978). Wijziging van het reglement voor eene geregelde vaart tusschen Meppel en Veenhuizen van 3 februari N7,
transcriptie



maart 1840
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 226 scan 011 en vorige: Interessante lijst van Komenijswaren, Tabak, Levensmiddelen en Grondstoffen die voor het tweede kwartaal 1840 zijn aangeschaft.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 226 scan 232: Kennelijk heeft de vrouw van J. Meij een misdrijf gepleegd waarvoor zij 8 dagen is opgesloten. De vraag is nu of het 'anders zoo oppassende huisgezin' naar de strafkolonie moet worden overgeplaatst.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 226 scan 0384: Tekening van oude wasserij en de nieuwe met droogloods.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 226 scan 411: Klachten over zaalopziener Delfos.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 226 scan 463: Sollicitatie van een gepensioneerde sergeant-majoor.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 226 scan 527: Alweer zo'n ontroerende smeekbrief om ontslagen te mogen worden.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 226 scan 553: Brief van de wees Everardus Robijn waarin hij zijn levensloop vertelt.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 226 scan 599: Klacht over kolonist Bodenstaf.


1 april 1840 Uitgaande post 1 april 1840 N26, invnr 501. Tweede reactie op de op 26 februari door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien.

6 april 1840 Uitgaande post 6 april 1840 N31, invnr 501. Reactie op de op 31 maart door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien van 23 maart, met consideratien nopens de kwade trouw waaraan de kolonist Bodenstaff in zijn functie als timmerman zich heeft schuldig gemaakt.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 227 scans 234-236: De adjunctdirecteur te Ommerschans heeft de kerkmeester Stobbe verzocht de dienstmeid van de predikant (Campagne) te verbieden op de bank, bestemd voor hem en de familie van de predikant, te gaan zitten. De predikant, daarop in woede ontstoken, heeft gezegd dat zij toch op die bank mocht gaan zitten.
Die dienstmeid is Antje Molenbroek en die is echter niet van onbesproken gedrag. Krieger heeft zich er mee bemoeid en er volgt een heel relaas over besluiten die dat verhinderen (drie pagina's). Grappig om te lezen.




april 1840
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 228 scan 004: Nota van kinderen die ten gevolge van huwelijk, militaire dienst of overlijden de koloniŽn verlaten hebben.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 228 scan 422: Een schets/plattegrond van het gebied rond het 1e gesticht in Veenhuizen langs de grens met Smilde en Norg.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 228 scan 429: Dankbrief aan de Maatschappij, na 16 jaar dienst gedaan te hebben op een hoeve en daarvoor nu te oud, ontvangt schrijver nu een wekelijks salaris van f 2,50. Daarna: vervolg van Geraets die in het zicht van zijn naderende dood een lans breekt voor een van zijn zonen die kennelijk een misstap heeft begaan in het verleden.


Ingekomen post invnr 228 scans 472-508: Zakboekje veteraan Ernst.
vermelding
april 1840
Ingekomen post invnr 228 scan 513 ev. Tekening/plattegrond voor de woningen bij de katoenspinnerij.


2 mei 1840
Uitgaande post 2 mei 1840 N2, invnr 502. Besluit permanente commissie dat de inspecteur der kolonien gelast wordt zich met spoed naar de kolonien te begeven teneinde de verstoorde rust in het 2 Gesticht te herstellen en andere maatregelen met betrekking tot de ongeregeldheden in het tweede gesticht te Veenhuizen.
transcriptie

Ingekomen post invnr 229 scan 027: Brief van kapitein Thonhšuser, gedateerd 3 mei 1840, aan directeur Van Konijnenberg, door deze gekopieerd (copie Nr 27) en aan de permanente commisie gezonden.
transcriptie

Ingekomen post invnr 229 scan 081: Brief Van Konijnenbug, gedateerd 6 mei 1840 en met nummer N1181, dat hij overeenkomstig het bevel weer in Frederiksoord is.
transcriptie

Ingekomen post invnr 229 scans 085-087: Brief van de huisvrouw van Schagen, gedateerd 6 mei 1840, met op de buitenkant, scan 87, aantekeningen door een lid van de permanente over de te nemen maatregelen rond het oproer in Veenhuizen-2.
transcriptie

transcriptie

Ingekomen post invnr 229 scans 177-179: Brief van Van Konijnenbug, gedateerd 10 mei 1840 en met nummer N1204, met zijn mening over de maatregelen die in VH2 genomen moeten gaan worden.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 229 scan 259: Hendrik Morel, wegens diefstal, voor misbruik van vertrouwen en desertie veroordeeld tot 3 jaren kruiwagenstraf en  'vervallen verklaard van den militairen stand' mag weer toetreden mits hij zes jaren zonder genot van handgeld bij het leger in oost IndiŽn zal dienen.


Ingekomen post invnr 229 scans 260-285: deel uit een inspectieverslag van Visser,  gedateerd 13 mei 1840, dat over het paasoproer gaat.
transcriptie

Uitgaande post 13 Mei 1840 N5, invnr 502. Verzameling stukken over het paasoproer in het tweede gesticht te Veenhuizen, bestaande uit:
- Brief van de directeur, gedateerd 24 april 1840 en met nummer N1099, aan de permanente commissie, met bijgevoegd een kopie (Copij N151) van een brief van adjunct-directeur Kluvers van 23 april 1840;
- Brief van de burgemeester van Norg, gedateerd 25 april 1840, aan de gouverneur van Drenthe;
- Brief van de gouverneur van Drenthe, gedateerd 25 april 1840, aan 'den Heer Kluvers Adjunct Directeur aan het tweede Gesticht der Maatschappij van weldadigheid te Veenhuijzen';
- Antwoord van adjunct-directeur Kluvers aan de gouverneur van Drenthe op diezelfde 25 april 1840;
- Brief van de burgemeester van Norg aan de gouverneur van Drenthe, gedateerd 26 april 1840;
- Brief van de gouverneur van Drenthe aan adjunct-directeur Kluvers, gedateerd 26 april 1840
- Brief van de gouverneur van Drenthe, gedateerd 2 mei 1840, aan 'Z.E. den Heer Luit.Genl Graaf van den Bosch Minister van Staat, Lid der Permanente Commissie uit de Maatschappij van Weldadigheid,
- Brief van adjunct-directeur C. Hulst, gedateerd 5 mei 1840, aan Faber van Riemsdijk
- Verslag door inspecteur Visser, gedateerd 6 mei 1840, vanuit Veenhuizen
- Brief van adjunct-directeur Kluvers, gedateerd 5 mei 1840, aan de permanente kommissie
- Brief van adjunct-directeur Kluvers gedateerd 6 mei 1840 aan Faber van Riemsdijk of Johannes van den Bosch
- Brief van pastoor Bruins van Veenhuizen, gedateerd 6 mei 1840, aan de permanente commissie
- Briefje Faber van Riemsdijk, gedateerd 9 mei 1840, ter begeleiding van de stukken, vermoedelijk aan Johannes van den Bosch
Met daarop volgende besluiten door de permanente commissie.


transcriptie
transcriptie

transcriptie

transcriptie

transcriptie
transcriptie


transcriptie
transcriptie
transcriptie
transcriptie

transcriptie

transcriptie
transcriptie

transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 229 scan 302: Verzoek om ontslag omdat iemand verwacht met een vierling kalveren fortuin te maken op kermissen en markten!


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 229 scan 315: Verslag van een verhoor van twee bedelaars kolonisten die zich schuldig hebben gemaakt aan diefstal in Gouda.


Ingekomen post invnr 229 scans 410-411. Verslag, gedateerd 21 mei 1840, door Coenraad Hulst vanuit Veenhuizen transcriptie
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 229 scan 428: Terwijl vrouw van Dinteren met verlof was heeft 'haar man zich zoo verregaande aan misbruik van sterken drank, verkoop van goederen en verzet tegen de Directie schuldig gemaakt' dat van K. hem naar Ommerschans liet overbrengen. 'waarop beide dochters de KoloniŽn heimelijk hebben verlaten.


Ingekomen post invnr 229 scans 449-456: Kopij voor de Vriend des Vaderlands door Jan van Konijnenbug, gedateerd 23 mei 1840, maar het wordt gecensureerd.
vermelding

Ingekomen post invnr 229 scans 457-459. Brief van de directeur, gedateerd 23 mei 1840 en met nummer N1314, aan de permanente commissie, met inzending van een verslag door Coenraad Hulst over de bedoelingen van de oproerlingen in Veenhuizen (scans 410-411) en met klachten over de gebrekkige mogelijkheden van het koloniale tuchtrecht, door de pc opgeschreven 26 mei 1840 N6
transcriptie

Ingekomen post invnr 229 scan 488: De oude veearts Wilhelm is nagenoeg blind en blijft van tijd tot tijd misbruik van sterken drank maken.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 229 scan 603: Johannes Ladru (kolonist) trouwt op zondag 30 aug. 1840 met W.E. Minkman. Moeder van Johannes is de ondertekenaar van de brief weduwe Elisabeth Stookebrand.

26 mei 1840
Uitgaande post 26 mei 1840 N6, invnr 502. Besluit om 'den directeur te magtigen de strafbare handelingen van Hoffelink ter kennis van den gewone regter te brengen'.
transcriptie

1 juni 1840 Uitgaande post 1 juni 1840 N18, invnr 503. Reactie op de op 31 maart door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien van 23 maart.
Verwijzing Dijkstra naar de OS bekrachtigd.

2 juni 1840 Uitgaande post 2 juni 1840 N28, invnr 503.  Directeur zendt brief van de ?? van politie te 's Hage over de opvatting en terugbrenging van een bestedeling.

4 juni 1840 Uitgaande post 4 juni 1840 N8, invnr 503. Over verlof voor H. Ciri.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 230 scan 017: Arend van den Berg vraagt toestemming om te trouwen met weduwe Janzen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 230 scan 100. Kosten, gemaakt door vreemde arbeiders voor werkzaamheden in de Kolonie.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 230 scan 218. Opgave van benodigde winkelwaren in de diverse gestichten.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 230 scan 231 ev: Een relletje. Veldwachters Timmermans en Verf sporen een van der Heijden op die niet op appel was verschenen. Zij zouden hem hebben mishandeld en worden op nonactief geplaatst. Er ontstaat een oploop aan het hek, waarop de veldwachters beschuldigd worden van het mishandelen van de arrestant.




13 juni 1840 Uitgaande post 13 juni 1840 N18, invnr 504. Bepaald dat een gedeserteerde veteranendochter uit de sterkte moet worden afgevoerd.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 231 scan 001. Toestemming huwelijk.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 231 scans 017-018. Hele brief minister over een klein verschil.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 231 scan 034 (maar ook elders). Mooie uitdrukking 'koeien staan te vetten'.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 231 scan 037: Blijkbaar moet iemand die voor de 1e maal als bedelaarskolonist vast zit ťťn jaar verblijf hebben voor ontslag, iemand die voor de tweede maal zit twee jaar.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 231 scans 054-056. Interessante godsdiensttwist. Particulier contract L. van der Busen/Biessen, Amsterdam, 13 juni 1840. Gaat verder op scan 271-272


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 231 scan 200 en daaromtrent. Beschrijving van de aanbesteding.

15 juni 1840 Uitgaande post 15 juni 1840 N1, invnr 504. Directeur 22 mei berigt dat de kolonist Van Dinter (bedoeld wordt Van Dinteren) zich zoo onbetamelijk heeft gedragen dat hij naar de Oschans heeft moeten worden overgeplaatst, alsmede dat zijne beide dochters de kolonie hebben verlaten.
Toelichting gevraagd
Reactie op de door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien van 16 mey.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 231 scans 248-249. Thomas Ainsworth, de bleker uit Goor.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 231 scan 272 en vorige: Ene van der Busen/Biessen uit Amsterdam schrijft een brief over een kind dat rooms is gedoopt, maar kennelijk protestant zou moeten worden omdat te Wateren alleen protestanten worden toegelaten. Een en ander schijnt commotie te hebben teweeg gebracht. De uitbesteder maakt het desondanks niet uit dat de betrokken pupil in Wateren in de protestantse godsdienst wordt onderwezen.

25 juni 1840 Uitgaande post 25 juni 1840 N2, invnr 504. Over verlof voor H. Ciri.


juli 1840
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 232 scan 123. Door UWEdG. veelvermogende en alles afdoende tuschenkomst (...). UWEdG: goedheid en welwillendheid vernomen hebbende, heeft zij de vrijheid genomen (... ) te schrijven, en recommandeert zich en haren Zoon in de bijzondere protectie van UEdG: aan.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 232 scan 199: Het gaat economisch gezien niet goed met deze zilversmid uit Amsterdam die stelt een naneef van Jan Pieterszoon Koen te zijn en daarom voor een baantje bij de koloniŽn solliciteert via de Prins der Nederlanden.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 232 scan 306: Proces verbaal door Knuver opgemaakt over scan 340.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 232 scan 315: Brief van Kluver waarin hij het proces verbaal (scan 306) aanbiedt.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 232 scan 340: Ruzie tussen opziener der gebouwen Knuver en de aannemer Wind die op de fundamenten van de directeurswoning bij de katoenspinnerij boeren graauwe steen en bleekemoppen gebruikt, terwijl het volgens het bestek harde graauwe steen en ondermoppen moesten zijn. Niet duidelijk is wat duurder is. Zie ook scan 306.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 232 scan 385: Uit een verslag:
Er zijn slechts twee strafkamers bij het 2e Gesticht, ieder voor 6 personen, en, daar de toegenomen bevolking tot over de 1200 bedelaars kolonisten, het dikwijls noodzakelijk maakt, die beide ter op sluiting van mannen te bezigen, wanneer er geen enkele vrouw kan worden opgesloten die zulks soms, van verschillende verkeerdheden, toch verdienen, zoo bestaat er dringend behoefte aan nog eene straf kamer voor mannen, die nergens beter zou kunnen worden aangebouwd als mede aan het Waschhuis, tegenover de paardenstal van de bakkerij, bij wijze van afdak of uitlaat, doch behoorlijk sterk, om uitbraak voor te komen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 232 scan 386: Bij den winkelier Van der Mei de Bie, bij het 1e Gesticht komende, vond ik eene Wees P. van der Toorn, in den Werktijd, aan huis te naaijen, die van de fabrijk gelaten was, om de cathechisatie bij den Heer Pastoor waar te nemen. Ook omdat ik reden heb te gelooven, dat diergelijke onthouding van krachten aan de Maatschappij hier meer plaats vindt, heb ik dien ambtenaar eene halve Week inhouding van tractement opgelegd en speciaal den Onder Directeur doen vermanen, daarop zorg vuldiger toe te zien.
Met scan 390: Het voorgaande stukje (scan 385) wordt hier nog eens apart als verzoek herhaald.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 232 scan 392: Het Arm en Weesbestuur der R.C. gemeente te Rotterdam vraagt of zij tegen niet te hoge kosten een jongeling van 10 jaren, die niet werkwillig is en wiens moeder niet in staat is hem orderlijk aan enig werk te houden, in de kolonie kan worden geplaatst en of andere 'voorwerpen' ook kunnen worden overgebracht.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 232 scan 395 Transportkosten worden hier genoemd: 50 cent per uur.

14 juli 1840 Uitgaande post 14 juli 1840 N29, invnr 505. Kolonistendochter El. Schnoor doen teregt staan wegens desertie, als reactie op Kleine Raad.

16 juli 1840 Uitgaande post 16 juli 1840 N24, invnr 505. Toelichting door de directeur op 16 juni.over Van Dinteren. Die is inmiddels voor de Raad geweest.

16 juli 1840 Uitgaande post 16 juli 1840 N15, invnr 505. 13 juni, directeur overleggende een rapport van den Adjunctdirecteur bij Veenh 2 betrekkelijk de mishandeling van eenen achterghaalden deserteur door eenen veldwachter met den brigadier en het beklag daarover van een troep kolonisten.


17 augustus 1840 Uitgaande post 17 augustus 1840 N7c, invnr 506. Voorstel van de dir der kol p, nog eene strafkolonie bij Veenh 2 te bouwen  In advies.

19 augustus 1840 Uitgaande post 19 augustus 1840 N21, invnr 506. Reactie op de op 3 augustus door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien 'over july'.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 234 scan 353. Vorderingen: De balken liggen op de directeurswoning en de kapspanten op ťťn der woningen voor de Engelsche Meesters en Opzieners der Stoom Katoen Spinnerij zijn geplaatst.

21 augustus 1840 Uitgaande post 21 augustus 1840 N14, invnr 506. Het voorstel van het medelid Graaf vd Bosch over eene strafkolonie bij Veenh 2 gehouden in advies.

27 augustus 1840 Uitgaande post 27 augustus 1840 N1, invnr 506. Het ministerie wordt op de hoogte gesteld van de zwangerschap van de wees ?? met het verzoek te haren aanzien de noodige beschikking te nemen.


september 1840
Ingekomen post invnr 235 scan 037: Ministerie BZ, No.125, 7e Afdeeling, gedateerd 1 september 1840, stuurt geboorte-extracten van wezen, met oa ťťn bijzondere naamsverandering door verkeerde geboorteacte.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 235 scan 143. De firma Lavino uit Machester failliet?


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 235 scan 150. Lavino (Manchester) bericht dat hij de lopende orders niet meer kan uitvoeren.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 235 scan Ī423: Over een proef om broeken en buizen van de wezen zwart te verven om zodoende o.a. te kunnen besparen op de kosten voor het wassen.

23 september 1840 Uitgaande post 23 september 1840 N7, invnr 507.  Het voorstel van het medelid Graaf vd Bosch over eene strafkolonie bij Veenh 2 goedgekeurd.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 235 scan Ī490: Deze brief bestaat uit 2 delen; in het 2e deel blijkt dat de afzender P. van Gorcum is, zoon van de provinciale drukker uit Assen, die solliciteert naar een functie bij de stoomfabriek.

26 september 1840 Uitgaande post 26 september 1840 N1, invnr 507. Reactie op de op 9 september door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien over augustus (zal zijn de zitting van 15 augustus). Notificatie.

26 september 1840 Uitgaande post 26 september 1840 N27, invnr 507. 14 september de directeur, berigtende op welk eene wijze den bed kol de Jong ťťn nacht in het 2 Gesticht te Veenhuizen heeft doorgebracht. Den zaalopziener Visser gestraft.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 235 scan Ī632: De persoon die in deze scan Henda. Hunniks wordt genoemd staat in het Drents Archief als kolonist uit Zaltbommel Henderijn Hunnings (getrouwd met Frans Hemert) en in WieWasWie als Hendrina Hunnings.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 235 scan Ī702: Een lijst van leden van de subcommissie te Maassluis met vermelding van maatschappelijke functie.

28 september 1840 Uitgaande post 28 september 1840 N13, invnr 507. Over het voorstel van het medelid Graaf vd Bosch over eene strafkolonie bij Veenh 2.

28 september 1840 Uitgaande post 28 september 1840 N17, invnr 507 (en invnr 978). Bij de kindergestichten te Veenhuizen de tuinen ook voor vruchtbomen te bestemmen.
transcriptie
28 september 1840 Uitgaande post 28 september 1840 N19, invnr 507 (en invnr 978). De bus voor de bezigtigingen der stoomfabrijk te Veenhuizen ten voordeele van het muzijkkorps te bestemmen.
transcriptie

oktober 1840
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 236 scan 150. Er is F. 23.000 van Latnzendorffer geleend, met als onderpand obligaties in natura van de Maatschappij. L. heeft echter zelfmoord gepleegd en de vraag is nu of het onderpand wel voldoende is.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 236 scan 154. Er is zo weinig belangstelling voor de subcommissie in Heerenveen, dat alleen J. van der Muis en twee leden nog over zijn en v.d.M. die nu de functies van president, thesaurier en secretaris op zich heeft genomen wenst ook voor zijn functies te bedanken.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 236 scan 179. Arend van Urk, azijnmaker en -leverancier heeft jaren lang geleverd en is nu ineens gepasseerd door een buitenlandse azijnmaker die hier pas enige maanden woont.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 236 scan 201: Elizabet Koonegragt is naar de Ommerschans gestuurd omdat ze zonder toestemming is getrouwd.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 236 scan 294. De krankzinnige Johanna Dammers is weggelopen, in Amsterdam in verzekerde bewaring gesteld en zou naar de koloniŽn worden teruggezonden. Haar vader zou het beklagelijk vinden als ze in Ommerschans zou worden geplaatst 'uit hoofde van haar ongelukkige waanzinnige gesteldheid.'


Ingekomen post invnr 236 scans 354-356. Brief van directeur Van Konijnenburg, gedateerd 19 oktober 1840 en met nummer N2662, aan de permanente commissie, door de pc bijgeschreven '31 October 1840 N17 in advies' en 'Nader 4 December 1840  N4'. Hij  heeft onderzoek gedaan naar 'de menigvuldige desertien van bedelaars-jongens bij het 3e Gesticht te Veenhuizen geplaatst'.
Met op scan 356. Zaalopziener Op den Kamp staat onder verdenking voedsel van de jongens achter te houden.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 236 scan 569 Prijscourant van ijzerwaren.

29 oktober 1840 Uitgaande post 29 oktober 1840 N2, invnr 508. Reactie op de op 1 oktober 1840 door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien van 21 september, met om verwijzing enkele kolonisten naar de strafkolonie.
Bekrachtigd, maar de straf van Doornbos veranderd in opsluiting.


november 1840
Ingekomen post invnr 237 scans 001-005: Zakboekje Johanna Christina Selbits, wees N602.
vermelding

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 237 scan 064: Staat van verdiensten van 'vreemde arbeiders' voor werkzaamheden te Ommerschans in sep-okt 1840.


Ingekomen post invnr 237 scan 104 en verder. Brief directeur gedateerd 7 November 1840 en met nummer N2821, invnr 237 de scans 104 en verder over een opstootje in het tweede gesticht te Veenhuizen, met bijgevoegd een schrijven van adjunct-directeur Engelbrecht, gedateerd 6 november 1840, de scans 91 en 92. Zie ook scan 153.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 237 scan 153: Brief over een 'weerspannig kolonist die zelfs tegen den Chef van het Gesticht het mes durft te trekken'. Zie ook scan 104.


Ingekomen post invnr 237 scan 252: Brief, gedateerd 12 november 1840, van een veenbaas te Haulerwijk die vraagt of zijn kinderen naar school mogen in het derde gesticht te Veeenhuizen aan de permanente commissie door de pc opgeschreven 5 Dec 1840 N 30
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 237 scan 267-268: Uitgebreide klacht aan de directeur J. van Konijnenburg door ex-verpleegde, nu veldwachter C. Offerman over de 'schandelijke mishandeling' van zijn vrouw,  A. van Boom, die opzichteres is in de 'schabieuse zaal', door zaal opziender Borman, n.a.v haar niet accepteren van een uitgeleend koloniejak dat in smerige en kapotte staat werd teruggegeven.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 237 scan 275: Brief over zaalopziener Borman die nogal hardhandig met de kolonisten omgaat.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 237 scans 379-380: 'H. Roger, zich noemende J.Smit'


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 237 scan 395: De beleefdheid ten top: Weshalve ik ondergetekende met de meeste eerbied onderdaniglijk keer tot U Hoog Edele ootmoedig verzoekend dat het U Hoog Edele Goedgunstig moge behage om aan bove Gemelde mijn Eerbidig verzoek een favorabel besluit zal mooge Erlangen /  T Welk Doende / Uw Hoog Edele Hunne / Onderdanig Gehoorzame / DWilge Dienaar /  J Geitenbeek


december 1840
Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 036: Over Jean Pierre Veaubaillon.


Ingekomen post invnr 238 scans 081 en verder. Zakboekje Govina Wilhelmina Klaassens N172.
vermelding
5 december 1840 Uitgaande post 5 december 1840 N9, invnr 510. 7 november 1840, brief directeur behelsende verslag van een voorval onder de bedelaars kolonisten in Veenhuizen-2.
Geantwoord dat de PC groot gewigt beschouwd. Daarop missive directeur inzendende een berigt van den Adj Dir bij Veenhuizen-2 volgens hetwelk den gewone regter tegen den bed kol ?? geen proces zal instellen.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scans 149-150. Mooi verhaal over namaak koloniaal geld.
Met scan 152: Raad van Tucht bij het tweede gesticht te Veenhuizen: Valsemunterij van alle tijden.
transcriptie

Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 153: Bedelaarskolonisten worden gestraft met 10 dagen opsluiting in de boeien als ze voor de 2e maal betrapt worden op dronkenschap. Belediging van medekolonisten wordt ook flink bestraft en kan tot 14 dagen oplopen, desnoods in de boeien.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scans 316 en 318. Over tabaksgebruik.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 336: Prijzen winkelwaren.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scans 373: Liefde in het bedelaarsgesticht.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scans 374-375. De Geus over zijn terugbetalingen.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 396: Over Pattriotische Verein.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 442. Over het deserteurspak / Leerboek der proefondervindelijke wol, katoen, linnen en zijde verwerij door ene Schrader.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scans 452. Tarieflijst, met op 454 de doodkisten.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 507. Aantal karren te OS.

19 december 1840 Uitgaande post 19 december 1840 N26, invnr 510. Reactie op de op 19 november door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien van 7 November ll, houdende verschillende verwijzingen naar de strafkolonie. In advies.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 597. Bedelaars OS willen toneelvoorstelling geven.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scans 599-600: Vrouw schrijft over haar man in de OS wiens goederen zijn gestolen.

22 december 1840 Uitgaande post 22 december 1840 N39, invnr 510. Reactie op de op 19 november door de directeur ingezonden raad van politie en tucht voor de gewone kolonien van 7 November ll, houdende verschillende verwijzingen naar de strafkolonie.
De verwijzing bekrachtigd uitgezonderd die van H.G. Range welke straf in opsluiting is veranderd.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 812: Godsdiensttwist!


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 814: De namen zijn de hoevenaars bij de Ommerschans die landbouwprodukten bij de bakkerij afgeleverd hebben.

23 december 1840 Uitgaande post 23 december 1840 N2b, invnr 510. 4 december 1840, brief directeur onder andere kennisgevende dat de bed kol Hoff beproefd heeft de koloniale munt te doen nadrukken.
Geantwoord

23 december 1840 Uitgaande post 23 december 1840 N3, invnr 510. Zie nader 10 januari 1841. 4 december 1840, brief directeur met meegestuurd een brief van de adj dir van Veenh 2 houdende kennisgeving dat de bed kol H,D, Giesen(?) zich bekend heeft gemaakt te wezen Arnoldus Schaepgens. Ministerie verwittigd.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 840. In het magazijnoverzicht: zwingelsnuit; diverse magazijnoverzichten.


Opmerking Vele Handen-invoerder: Ingekomen post invnr 238 scan 841. Door Klunt ondertekend overzicht fabriekmaterialen.