Naar het overzicht
van de POST







De POST van OKTOBER 1822

Woensdag 2 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. Brief van ex-kolonist Nicolaas Verhulst.transcriptie

Besluit van de P.K. van 2 oktober 1822 houdende benoeming van den Adj Direkteur von Hoff, tot het gaan inspekteren van den staat der bedelaars te Hoorn, met eenen kommissaris vanwege den Minister van Binn Zaken, invnr 960. transcriptie

Besluit PK volgens het brievenboek met invnr 20. Bovenstaande brief wordt aan de directeur gestuud, plus: medetedeelen het ontslag van t gezin van Montanus uit Utrecht, & het door de subk aldaar deswegen gedaan verzoek, plus finale approbatie van de door Johannes van den Bosch ingezonden 4 bestekken van aanneming.


Donderdag 3 oktober 1822


Uitgaande post volgens het brievenboek met invnr 20. Op het ingekomen besluit van den minister van binnenlanse zaken om tot kommissaris van de zijde der Mij, ter inspectie van den staat der bedelaars te Hoorn, te benoemen den Adj Directeur von Hoff, en om hem uittenodigen tot het onverwijld uitvoeren van die inspektie.
Hiervan afschrift aan de minister, zie N???, plus besluitafschriften aan directeur en von Hoff, met kopie aan de prins, 3 oktober, zie not 2 id art 3. vermelding

Uitgaande post invnr 353. Konduktoire Missive aan den Prins, ter toezending van kopiën des besluits van den Minister van Binnenl Zaken &c ter inspektie der bedelaars in s rijks werkhuizen van den 28 september 1822, en van dat der Perm Komm daarop genomen in dato 2 okt 1822:

Wij haasten ons Uwe K.H. hiernevens te doen toekomen kopien, zoo van des Ministers besluit tot wederzijdsche benoeming van Kommissarissen, om te inspekteren de bedelaars in 's Rijks werkhuizen zoo in de Noordelijke en Zuidelijke Provinciën, in dato 28 sept ll A 5572 N:19 ??, als van het daarop bij ons gevallen besluit, van den 2 dezer, waarbij ter waarneming dier kommissie te Hoorn, van onze zijde is benoemd de Heer Adjunkt-Directeur von Hoff.
Wij hebben het nodig geoordeeld Uwe K H langs deze weg au courant te houden enz

Zaterdag 5 oktober 1822


5 oktober 1822  Mminister BZ, meldt toetestemmen in de vorderingen der Perm Komm, omtrent het te sluiten kontrakt voor de overname van 1000 bedelaars, verzoekende alzoo inzending van een dienovereenkomstig geredigeerd en door haar geteekend kontrakt in duplo (brievenboek invnr 20)


Zondag 6 oktober 1822


Ingekomen post invnr 63. Directeur Visser bevindt zich in de Ommerschans, Falck stuurt enkele stukken en denkt voor de komende week ƒ4500,- nodig te hebben.

Ingekomen post volgens het brievenboek met invnr 20. Directeur Visser, zendt in opgave van het getal der koloniale hoeven in iedere kolonie; idem van de op de nieuwe hoeven te Doldersum en Wateren gevestigde kolonisten.


Maandag 7 oktober 1822

Contract door de Permanente Commissie van Weldadigheid met de Minister van Binnenlandsche Zaken over de opneming van 1000 bedelaars, in de Ommerschans, gesloten, en Z.M. approbatie van hetzelve, invnr 1440. transcriptie


Uitgaande post invnr 353. Missive aan den Minister van Binnenlandsche Zaken en Waterstaat ten geleide van het verbeterd en door haar geteekend kontrakt in duplo ter overname van 1000 bedelaars van het Gouvernement, van den 7: october 1822.


Dinsdag 8 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. Brief van de subcommissie Amster­dam aan de Permanente Commis­sie:

Van een enkel inteekenaar van linnen heeft de bediende van den onderge­teekende bij het ophalen der penningen zulke verregaan­de smadelijke bejegeningen moeten onder­vinden, dat de welvoegelijkheid zelfs het niet gedoogt de uitdrukkingen en bewoordingen te vermelden die er gebezigd zijn.

De ondergetekende is A.M. van Meurs.

Uitgaande post invnr 353. Missive aan Z.K.H. Prins Frederik; toezendende kopie der missive van den Minister van Binnenle Zaken &c, van den 5e, en van het daarop gegeven antwoord van den 7: Oct: 1822 der P.K., ten geleide van het geredigeerd en geteekend kontrakt ter overname van 1000 bedelaars, benevens een voordragt van 2 Hon en 2 korresponderende leden.



Woensdag 9 oktober 1822


9 oktober 1822 Vledder, geboorteakte, 13 oktober 1822, aktenr. 41
Kind: Lukas Krabshuis, geboren te Frederiksoord (Vledder) op 09-10-1822, zoon van Hendrikus Krabshuis, beroep: landbouwer; oud: 43 jaren, en Aaltje Krommedijk, oud: 35 jaren.

Donderdag 10 oktober 1822

Uitgaande post invnr 353. Brief van de Permanente Commissie aan ex-kolonist Nicolaas Verhulst:transcriptie


Het 10-10-1822 op de Ommerschans binnenkomende gezelschap vrouwen uit Hoorn bestaat uit 48 personen, wo 6 kinderen, twee échte van Agie vd Linde, 2 en 4 jaar, en twee échte van Hendrika Scheffers, 6 en 9 jaar, plus 1 échte van Anna Touw, 5 jaar, en 1 onechte van Dina de Goede, 10 jaar.


Vrijdag 11 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. Brief van Johannes vd Bosch aan de Perma­nente Commissie:

Frederiksoord den 11 october 1822

WelEdele Heeren

Ik heb de eer UWelEd: bij deze voortestellen om aan de Heer van Palland Keppel op zijne missive van 30 septemb: jl. aan de Perma­nente Kommissie van Weldadigheid te ant­woorden.
Dat het getal der luthersche leden in de kolonie niet zeer aanmerke­lijk, en ook weinig huisgezinnen op dit ogenblik bepaald is, dat deze een behoorlijk gebruik maken van de protestantsche kerken en het godsdienstig onderwijs, dat ter hunne aanzien met kies­heid gehandeld worde omtrent de verschil punten van hun geloof door de predikanten Heerspink en Jentink, en dat derhalve onzes inziens op dit ogenblik niet wel andere maatregelen dat de reeds genomene met hoop op goede uitslag kunnen worden be­raamd, dat in alle geval een luthersch kerk­gebouw, en predikant te Meppel, van geen nut kan zijn voor de kolonien als die plaats vier uure van de kolonie verwei­dert zijnde, en dus geen gelegen kerkweg opleverde voor menschen die gedurende zes dagen in de week onafgebroken arbeiden, de 7e wel een­ige rust mogen genieten.
Dat wat de godsdienstige behoefte der protestantsche bewoonders in de kolonien betreft, daar in als nog volkomen voorzien worden, gemerkt de nabijheid der kerkgebou­wen van Vledder, Steenwijkerwolde en Noordwolde, terwijl het godsdienstige onder­wijs door de predikanten der twee eerstge­noemde gemeentens, alle protestantsche kolonisten met het beste gevolg gegeven wordt, dragende ieder huisgezin jarelijksch bij ƒ1-10- voor het godsdienstig onderwijs in het kerkgebouw van dien leeraar tot welke zij behoren.
Eene maatregel onzes inziens alles­zins geschikt om zo wel een gunstige invloed op hun karakter uitteoefenen als hun een zorgzaam onder­wijs te doen erlangen.
Mogt echter bij verdere uitbreiding van het stelzel van kolonisatie dit middel niet meer aan het oogmerk beantwoorden, dan zal de Permanente Kommissie de vrijheid gebruiken en de goedheid van Uwe Excellen­tie interoepen, om in de behoeften der kolo­nien ten deze aanzien op eene geschikte wijze te kunnen voorzien.
Ten aanzien echter van het bedelaars instituut aan de Ommerschans heeft de Kom­missie meerder zwarigheden gevonden uit­hoofde van de aangelegenheid van dat ge­bouw. Voor een kerkgebouw ten dezen aan­zien hoopt zij op de welwillendheid van Uw­HoogWelGeboren te kunnen hopen, welke zij zich zal veroorloven interoepen zo dra de bedelaars aldaar zullen zijn aangekomen en zij in staat is Uwe Excellentie een behoorlijk verslag van den toestand en den behoefte dier inwoonders aldaar kan overleggen.
Met alle hoogachting heb ik de eer te zijn

UWelEd DWDienaar
J. van den Bosch


Zaterdag 12 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. Brief van de subcommissie Enkhuizen aan de Permanente Commissie:
transcriptie




Zondag 13 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. Visser vraagt ƒ4500,- voor de komende week en meldt de aankomst en het vertrek van kolonisten.

Ook stuurt hij een verslag van adjunct-directeur von Hoff over de missie naar Hoorn. transcriptie


Maandag 14 oktober 1822


Ingekomen post invnr 63. Brief van Johannes vd Bosch aan de Perma­nente Commissie:

Frederiksoord den 14 october 1822

WelEdele Heeren!

De huisverzorger van Schaik die de Kommis­sie op verzoek van de Heer Ameshoff ge­plaatst, heeft een der bij hem ingedeelde weesmeisjes met een touw met knopen zoda­nig geslagen dat rug en armen daar van ge­heel blauw waren. Hier over door de Direk­teur te rede gesteld verlangde hij op een hooge toon zijn ontslag. Wel voorzien dat hij dit erlangen zou, en dat wij onzes inziens ons doel niet bereikt heb­ben. Op voorstel van de Direkteur heb ik derhalve toegestemd om hem dadelijk weg te jagen en nu stel ik voor in de Star te plaatsen dat van Schaik uit hoofde van wangedrag de kolonie ontzegd is. Dit schijnt mij een rechtmati­ge straf. Hij is een verlopen school­meester, hoopt als zoda­nige in deze kwartieren wel te regt te zullen komen, doch zal zich door zodanig eene bekent making na billijkheid gestraft zien
Met betuiging van hoogachting heb ik de eer te zijn

UWelEd DWDienaar

J. van den Bosch


14 oktober 1822 Provisionele instruktie van comptabiliteit voor de Ommerschans, geapprobeerd den 14: october 1822. Concept, voor definitieve versie zie 25 oktober 1822 invnr 988)

14 oktober 1822 (+ 1 september) Provisionele instruktie voor de inrichting van het Onderdirecteursboek Ommerschans invnr 988).
Met bijlage, voorbeeld van een werkstaat 'verschillenden arbeid' voor een zaal.



Woensdag 16 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. Uit een brief van directeur Visser aan de Permanente Commissie:

 - zin over kolonist Molenaar. transcriptie

- zin over kolonist Lutkenhuis. transcriptie

Eijndelijk strekt het mij tot een bijzonder ge­noegen de Permanente Kommis­sie te kunnen informeren dat, ik bij mijn bezoek der Om­merschans op den 6e de bedelaars van Delft, en op den 14e & 15e ook dien van Namur en Hoorn, allen zeer te vreeden met hunne te­genwoordige staat, voeding, ligging enz: en werkzaamheden heb gevonden, dat order en zindelijkheid in de zalen heerscht, in een woord, dat ik na deze eerste proeve mij alles goeds voor het geheel dier inrichting durf beloven.
Het ware zeer te wenschen dat de 79 welke volgens het verslag van den Heer Ad­junct Directeur von Hoff nog als geschikt voor de Ommerschans, in het gesticht te Hoorn zich bevinden, spoedig aankwamen, aange­zien het mogelijk is dat dit door HH regenten van dat gesticht op alle mogelijke wijze wor­de vertraagt. Aangezien de tegenwoordigheid van de Heer von Hoff te Hoorn, de afzending der vrouwen en kinderen zoo zeer heeft be­spoedigd en dit met de mannen insgelijks kon plaats hebben,
zoo neem ik de vrijheid de Permanente Kommissie te verzoeken den Heer von Hoff tot het ophalen dier mannen, te Hoorn te authoriseren.




17 oktober 1822

Uitgaande post invnr 353. Missive aan Z. Exc. den Minister van Justitie, geleidende een koncept algemeen kontrakt ter overneming van kinderen van gedetineerde ouders van het Gouvernement in de vrije kolonien der Maats; in antwoord op deszelfs missive van 7e dezer.

Vrijdag 18 oktober 1822

Uitgaande post invnr 353. Koncept-missive aan de H.H. Gouverneurs van Drenthe, Overijssel en Vriesland, wegens het aanhouden en doen terugbrengen van deserteurs uit de vrije en bedelaarskolonièn, bedelaars of kolonisten, uit de koln gedeserteerd.

Moeilijk leesbaar, maar geeft niet, want gouverneur Overijssel heeft het letterlijk overgeschreven, zie 21 oktober.
De enige afwijkende zaken (zie ook bij 19 oktober):
Brief aan Drenthe vraagt extra aanschrijving van Dieveren, Havelte, Meppel en Koevorden
Brief aan Overijssel idem van Ommen, Zwolle, Zwartsluis, Blokzijl, den Hardenberg en Hasselt
Brief aan Vriesland idem van Lemmer, de Kuinder, Oldemarkt en Berkoop
Iets andere formuleringen:
- zullende voor ieder teruggebragt deserteur worden betaald eene premie van 3 guldens
- de poorten, passages en buurtschapsveenen (waar die gevonden worden) en het embarquement van vreemdelingen aldaar, naauwkeurig te doen surveilleren.

Zaterdag 19 oktober 1822


Uitgaande post invnr 353. Foutje in brief aan gouverneurs van gisteren, Drentse plaatsnamen ipv Overijsselse of Friese.


Maandag 21 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. Visser geeft enkele ophelderingen en ver­zoekt voor de volgende week ƒ600,-.

Ingekomen post invnr 63. Visser stuurt de verantwoording over augus­tus en de verbeterde verantwoor­ding over juli.


Gemeentearchief Ommen  ingekomen post 1822: Brief van de gouverneur van de provincie Overijssel aan gemeentebesturen

21 8ber 1822

Ik ben door de permanente commissie van weldadigheid bij missive dd 18 dezer geinformeerd dat in de vrije kolonien van tijd tot tijd, vooral onder de jonge bestedelingen, dezertie plaats had, doch dat meestal de maatregelen in die kolonien genomen, gepaard met de hulpvaardige medewerking der plaatselijke besturen en politie beambten der omliggende gemeenten genoegzaam waren, om die bijna altijd door anderen verleide personen optesporen, en terug te brengen.
Dat egter in het Bedelaars Instituut aan de Ommerschans, een verdubbelde waakzaamheid noodzakelijk voorkwam.
dat door de voornde Commissie in hetzelve, wel mede alle mogelijke voorzorgen genomen waren, om de dezertie te verhoeden, en de ontsnappende dezerteurs spoedig te agterhalen, doch dat ook deze voorzorgen eene dubbelde kragt zouden verkrijgen, indien de wettige authoriteiten der omliggende provincien en steden medewerkten, om die ten uitvoer te brengen, door het opsporen en aanhouden der dezerteurs op derzelver grondgebied, met terugzending derzelven, onder veilig geleide naar de vrije of bedelaarskolonie, tegen eene billijke retributie.
Dat het kostuum der kolonisten in de vrije kolonien bekend genoeg was, om de bedienden der politie ook daardoor te doen ontdekken of een vreemdeling zich op hun territoir vertonende kolonist is, ja, dan neen, terwijl het kostuum der bedelaars in de Ommerschans geplaatst, door de groene kragen en witte knopen voor de mans, en de blauwe jakken, met grijze rokken voor de vrouwen nog meer kenbaar is.
Ik verzoek uw om aan het oogmerk der permanente kommissie behulpzaam te zijn, door in de uidende(?) passages enz naauwkeurig te surveilleren en ieder kolonist 't zij uit de vrije kolonien of uit het bedelaars instituut, niet voorzien van een behoorlijk paspoort, afgegeven door den Hr Directeur der kolonien, aantehouden, en het zij, naar de vrije kolonien, hetzij naar de Ommerschans, waar hij te huis behoord, te doen terugbrengen, zullende voor ieder alzoo teruggebragte dezerteur worden betaald, eene premie van drie gulden, behalve de reiskosten, berekend tegen 50 cents voor ieder uur afstands, welk een en ander door den Heer Directeur of Adjunct Directeur in loco, tegen kwitantie zal worden uitbetaald.

De gouverneur der provincie Overijssel

Dinsdag 22 oktober 1822

Afkomstig uit brief permanente commissie aan prins Frederik dd 9 april 1823, invnr 354:
Extrakt uit de notulen van het verhandelde bij de Permanente Kommissie van Weldadigheid den 23 october 1822.
transcriptie




Vrijdag 25 oktober 1822


Reglement voor de Komptabiliteit van het Bedelaars Etablissement, zoo in als buiten de Ommerschans, invnr 353. Bevindt zich ook in invnr 960, en het concept ervan, gedateerd 14 oktober 1822, is in in invnr 988.transcriptie

De voorbeelden van de administratie die volgens bijschrift deze dag naar de Ommerschans gezonden worden invnr 988. transcriptie






Zondag 27 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. Uit een brief van directeur Visser aan de Permanente Commissie:

De gevraagde opgaaf van de ond. officieren Mulder en Mensink, van de Maatschappij in het zuiden hier aangekomen, zal ik de eer hebben bij eenen volgende de Permanente Kommissie te doen geworden; zijnde deeze onder off. thans te Ommerschans geplaatst.
Eindelijk heb ik de eer te vragen, autho­risatie in het geven van ontslag uit de kolonie aan Hendrik Klaasen Snijder den 1 november 1818 met den kolonist Nak van Harlingen in kolonie N1 aangekomen.

P.S. de staat der huisverzorgers niet in be­hoorlijke staat van de boekhouder Heijzer ontvangende, zal ik dezelve eerst bij een volgende de P.K. kunnen doen toekomen, zoo ook het nummer van het huis, door wijkmr: Vogelzang bewoond.


Maandag 28 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. De commissaris-generaal van Oorlog meldt dat het verlof van kapitein von Hoff verlengd is tot 1 april 1823.

Ingekomen post invnr 63. Brief van Johannes vd Bosch aan de Perma­nente Commissie over de op de kolonie ondergebrachte Antonie Jan Vorstman. transcriptie



Dinsdag 29 oktober 1822

Ingekomen post invnr 63. Uit een brief van directeur Visser aan de Permanente Commissie:

Voorts heb ik de eer de Permanente Kom­missie te informeren dat volgens bekomen berigt van den Heer von Hoff 71 bedelaars van Hoorn en 5 van Namen te Ommerschans zijn aangekomen; ik ben voornemens dezelve morgen aldaar te gaan zien.

Het huis door den wijkmr. L. Vogelzang be­woond is N87b. vermelding


Ingekomen post invnr 63. De koning verleend aan de Maatschappij het gebruik van een detachement soldaten, 20 in aantal, met enkele onderofficieren bij de Ommerschans te plaatsen.



Woensdag 30 oktober 1822


Besluit volgens het brievenboek met invnr 20. Besluit der PK, zendt spullen aan de directeur waaronder per beurtman van Amsterdam afschrift van het op 25 ll gearresteerde reglement van komptabiliteit voor de Ommerschans met 16 bijlagen ... benevens het vernieuwde diploma van Molenaar. Voorts te schrijven dat de schorsing in de vermeerdering van traktement van Oosting wordt opgeheven.  Dat aan Montanus (nog niet in kolfiles) zeker huisje in de Vierde parten kan worden verhuurd; Dat hij tot aankoop van zwart linnen en voe­ring dito wordt geauthoriseerd