AANTEKENINGEN bij H.P.G. Quack, De socialisten: Personen en stelsels. Deel 1: Het socialisme vóór de negentiende eeuw, 1875

Quack was met voorsprong de eerste in Nederland die de naam van Etta liet vallen in een geschiedkundig werk. Volgens verwijzingen in bijvoorbeeld RGP1, zie hier, en bij Vreede, zie hier, wordt zij in de eerste druk in 1875 vermeld op pagina 426.

Die eerste druk heb ik niet gezien, op de site van de DBNL staat alleen de in 1911 uitgekomen verbeterde vierde druk en daar staat Etta op pagina 322, zie hier. Daar gaat het over de abt Fauchet, oprichter van de Cercle Social, en over zijn club en Quack schrijft:

Condorcet was onder zijn gehoor, maar vooral zag men er vele vrouwen, want bekend is het, dat bij het uitbreken der Fransche revolutie ook het lot der vrouw in 't algemeen, en de verbeteringen daarin te brengen, van veel kanten werden besproken. De gelijkheid van man en vrouw in burgerlijk en staatsrechtelijk opzicht was reeds hier en daar een ‘question brulante.’ In de club van Fauchet was ééne der vrouwen, die zelve dikwijls het woord opnam, om de emancipatie der vrouw te bepalen, een Hollandsche dame, mevrouw Palm Aelders uit Groningen.

Bij dit stukje staat een noot met alle plekken waar Quack haar is tegengekomen. Al de hier genoemde bronnen staan ook ergens op deze site:

Zie Michelet ‘Histoire de la Révolution Française’, Deuxième Edition, 1869, t. II. p. 61 en 62. Vergelijk ook Georges Avenel, ‘Anacharsis Cloots’, die haar, tome I, p. 227, aldus beschrijft: ‘la baronne Hollandaise Etta Palm-Aelders, qui, fille d'une aubergiste de Groningue, avait pris la femme de Phocion pour modèle et qui devait faire un jour l'admiration de la commune du Creil et de ses amazones’; - zij werd na de gebeurtenissen van 17 Juli 1791 (op 't Champ de Mars) in hechtenis genomen, zie Avenel, I, 292. - Zie over haar ook: Vreede, ‘Laurens Pieter van de Spiegel en zijne tijdgenooten’, 1876, deei III, p. 315, en deel IV, p. 451, 453, 455 en 703. Waarschijnlijk is zij dezelfde, die in de ‘Correspondance entre Mirabeau et le comte de la Marck’, deel III, p. 81, Mme d'Oldus wordt genoemd. Zie eene rede van haar bij Buchez en Roux, deel VIII, p. 424. Vergelijk dr. H.T. Colenbrander over Van de Spiegel p. 148, en voorts ‘Le Temps’ van 11 Mei 1910. - Zie over de vrouwen-questie in den ‘Cercle Social’ ook ‘Sociaal Weekblad’, 1899, pag. 36, 47.


Je bent hier: OpeningBronnen → Quack