AANTEKENINGEN bij G. Avenel,
Anacharsis Cloots, l'orateur du genre humain, 2 delen, Paris, 1865

Dit boek wordt in RGP1, noot op pagina 148-149, genoemd als bron over Etta. Ik heb het toentertijd uit de bibliotheek gehaald, maar inmiddels zijn zowel het eerste als het tweede deel van googlebooks op te halen.

De betreffende passages staan in het eerste deel, in Livre III, Le clubiste, août 1790-septembre 1791, dat begint op pagina 210. Veel informatie levert het niet op en dat komt mede omdat Avenel een nogal populaire schrijfstijl heeft, waarbij hij zijn hoofdpersoon zomaar hele conversaties laat hebben die vast en zeker nooit hebben plaatsgevonden.

Die hoofdpersoon is Jean-Baptiste du Val-de-Grâce, baron de Cloots (1755-1794), die zich in Parijs Anarcharsis Cloots noemt, en die twee keer in brieven van Etta voorkomt, te weten op

● 11 december 1792, zie hier, uit RGP1 pagina 197-198. De betreffende tekst luidt:

On rit bien ici de Cloots et sa République universelle, comme de sa baronnie prussiene sacrifiée pour être citoyen français; c'est pour changer: il avait renié celle de citoyen hollandais pour s'acheter celle de baron prussien quelques années avant.

● 11 mei 1793, zie hier, uit RGP1 pagina 300. De betreffende tekst:

Tout ce que le Moniteur a rapporté de l'insensé discours de Cloots, tantôt Anacharsis, tantôt baron prussien, ambassadeur du genre humain, philosophe ami de la liberté et qui n'est rien de tout cela mais un rénégat hollandais, et l'antéchrist de la philosophie et de la liberté;

Als verderop in diezelfde brief iemand iets zegt over de Fransen en hun athéisme, beweert Etta dat Anarchasis Cloots eigenlijk een Nederlands staatsburger is. In werkelijkheid is zijn familie weliswaar van Nederlandse afkomst maar is Cloots in Kleef geboren. Hij zal 24 maart 1794 worden geguillotineerd.

Onderstaand enige aantekeningen bij het boek van Avenel, in de linkerkolom staan de paginanummers. Cursief zijn mijn woorden, romein is letterlijke tekst.


Aantekeningen


220
Een beschrijving van de Rue du Théàtre-Français nummer 4, het hoofdkantoor van de Cercle Social:

Brochure en poche, Anacharsis alla donc rue du Théàtre-Français, no 4. Là était une imprimerie qù l'on composait en toutes langues. L'encyclopédiste Reynier en était propriétaire; elle avait boutique de libraire sur la rue, une boite de bronze à la porte, et s'appalait Imprimerie ou Bureax de Cercle Social.

Deze informatie heeft Avenel volgens een noot uit de Bouche de fer, het blad van de Cercle Social. Over de ijzeren brievenbus merkt hij op: qui avait la forme d'un tete à masque tragique.

iEr volgt een historisch uitstapje naar het ontstaan van die brievenbus en daarna een hele conversatie tussen Cloots en de aanwezigen.
224
Het lidmaatschap voor alle activiteiten in het Cirque is 96 livres, voor alleen de vrijdagavonden 9 livres per drie maanden.
226
Archarsis Cloots bezoekt op 13 oktober 1790 de eerste bijeenkomst van de Cercle Social in het Cirque waar hij om quatre heures et demi aankomt.
227
Tout vu, Anarcharsis ne croyait plus être à Arhènes; il s'imaginait Alexandrie: "Cela sent l'écletisme révolutionnaire si je me ne trompe; le mysticisme est lá sous roche, car tout ces visages ont le masque d; une sensiblerie suspecte." Et apercevant aux galeries la baronne hollandaise Etta Palm-Aelders, qui, fille d'un aubergiste de Groningue, avait pris la femme de Phocion pour modèle et qui devait un jour l'admiration de la commune de Creil et de ses amazones: "Dieux et déesses! Dit-il, voilà bien la divine Hypatie en personne; il ne manque plus que Plotin à la tribune...Mais silence! on
228
va dire la vérité. Il est à la tribune. -- Qui? Plotin? -- Non, le Procuceur général de la Vérité même. -- Anarcharsis regarde. Damnation! c'est un prêtre! Et ce prêtre, c'est Fauchet!
292
Cloots merkt dat na het bloedbad op de Champ-de-Mars van 17 juli 1791 alle clubs dicht zijn. Il se rend au Cercle social. Bonneville aussi a levé pied, et c'est nouvelle qua la baronne hollandaise palm Aelders est arrêtée, aussi bien qu'un banquier juif de Berlin, Ephraïm, tout deux comme conspirateurs agents de la Prusse

Je bent hier: OpeningBronnen → Avenel